Hewra

Hewra

Inne nazwy	Wrrrah, Warssaw
Rok założenia	2013
Rok rozwiązania	2020
Pochodzenie	Polska, Warszawa
Gatunek	cloud rap, trap, hip-hop eksperymentalny(inne języki), vaporwave, chillwave, synthpop, muzyka eksperymentalna, plądrofonia, mumble rap, psychodelia, hardcore rap, techno, nowa fala, post-punk, Memphis rap, drill, alternatywny hip-hop, skate punk, phonk, hard trance, instrumentalny hip-hop, undergroundowy hip-hop
Aktywność	2013–2020, aktywność nieformalna do 2023
Powiązania	JWP, PCP, Yung Adisz
Skład
Jakub „₪” Ostapowicz Stefan „Młody Dron” Szwed-Strużyński Filip „Zazamek” Żamojda Łukasz „Don Poldon” Pikoń
Byli członkowie
Rafał „Amen Pacierzu” Ostrowski
Współpracownicy
HEWRA MOBBYN Mobbyn: Tytus „Belmondo” Szyluk Jacek „Kaz Bałagane” Świtalski Łukasz „Don Poldon” Pikoń Łukasz „Oyche Doniz” Jamroz The Hewra Zer022: „Sami” „Adolpho” „Bert” Antoni „Ozzy Baby” Mechecki G.R.A.: Szymon „Szamz” Świątczak Kamil „Młody Dziadek” Kurzawa Tuzza: „Benito” „Ricci”
Instrumentarium
sampler, syntezator, automat perkusyjny, stacja robocza
Cytaty w Wikicytatach

Hewra – polski zespół wykonujący muzykę z pogranicza cloud rapu, trapu i muzyki eksperymentalnej, założony w 2013 roku przez byłych członków JWP, rapera Fostera (jako Amen Pacierzu) oraz producenta Kubę O. (jako ₪). Grupa utworzyła bardzo blisko współpracujące kolektywy HEWRA MOBBYN (z Mobbyn) i The Hewra (z Zer022, G.R.A. i Tuzzą), a jej właściwy skład uzupełnili raper Młody Dron (ex-JWP, jako Meat), raper-producent-wokalista Don Poldon (ex-Mobbyn) oraz rapujący grafik Zazamek.

Hewra, początkowo jako duet byłych członków JWP Fostera i Kuby O., powstała 22 maja 2013 roku, gdy do Warszawy przyjechał Tony Hawk, a muzycy spotkali się i prędko znaleźli nić porozumienia na gruncie artystycznym, decydując się założyć zespół^[1][2]. Nieco później do grupy dołączył trzeci członek, dawny grafficiarz JWP Meat^[3]. Meat nie posiadał jeszcze doświadczenia jako raper i właśnie w 2013 roku po raz pierwszy udzielił się wokalnie (w utworze „Egzekucyjny pluton” Siwersa z jego albumu Bez ceregieli)^[4].

Równolegle do Hewry zawiązana została grupa Mobbyn, jej powstanie wynikało z trwającej już współpracy raperów Kaza Bałagane i Belmonda, którzy w 2014 roku wydali mixtape Sos, ciuchy i borciuchy, a znalazły się na nim gościnne zwrotki m.in. Fostera i początkującego rapera Dona Poldona^[5][6][7]. Belmondo zamierzał nadać trwałość współpracy, powołano więc zespół na bazie już istniejącego duetu, do którego dołączono Dona Poldona (i to właśnie on i Belmondo stanowili trzon wczesnego Mobbyn)^[5]. Do grupy dołączył później również kolejny były członek JWP, raper Doni (który zmienił pseudonim na „Oyche Doniz”)^[8]. Hewra i Mobbyn zaczęły prężnie współpracować jako kolektyw HEWRA MOBBYN, a granice członkostwa w danym z projektów zacierały się (de facto była to jedna formacja)^[5][9].

Członkowie Hewry chcieli zadbać o anonimowość, jak i nadać własnej twórczości otoczkę tajemniczości, stąd też publikowane utwory i towarzyszące im teledyski tytułowali zazwyczaj w sposób uniemożliwiający znalezienie ich przypadkiem (np. „∀$ᴚoℲ”)^[1]. Zmienili też pseudonimy (Kuba O. początkowo na „Oktokopterr”, później „₪”, Foster na „Amen Pacierzu”, później również „Gicik A’Mane”, Meat na „Młody Dron”) i – poza Młodym Dronem – starali się nie pokazywać twarzy w tworzonych materiałach^[1][10]. Skutkiem tego, przez większość działalności Hewry jedynym jej członkiem o znanej słuchaczom tożsamości pozostawał Młody Dron^[10].

Pojedyncze utwory wydawano w znacznej częstotliwości^[11]. Wszystkie one publikowane były na kanale Hewry na YouTube, na playliście zatytułowanej ₪₪₪ MadeHewraGreatForever ₪₪₪, co stanowiło jedyną formę interakcji zespołu z odbiorcami^[12]. Wykreowany wizerunek w połączeniu z oryginalnymi technikami twórczymi, w relatywnie krótkim czasie zapewniły Hewrze znaczną rozpoznawalność i, co za tym idzie, popularność w przestrzeni internetowej^[13]. Pomimo pozostania przy modelu wydawniczym celowo wykluczającym albumy studyjne i minialbumy oraz konsekwentnego trzymania się podziemia, teledyski Hewry osiągały milionowe wyświetlenia, a grupa prowadziła aktywną działalność koncertową^[14].

W 2016 roku na stronie internetowej Hewry pojawiła się oferta zakupu wspólnego wydawnictwa HEWRA MOBBYN zatytułowanego Hewra/Mobbyn.rar – pomimo ogłoszenia go w formie trzech płyt CD i jednej DVD, w rzeczywistości okazało się być ono kompilacją już wydanych utworów w formie plików MP3^[15][16]. W tym samym roku HEWRA MOBBYN rozpadło się, jednak Don Poldon (członek Mobbyn, z którego odszedł Kaz Bałagane), zdecydował się pozostać w Hewrze^[17]. Ostatecznie, skład Hewry skrystalizował się jako ₪, Amen Pacierzu, Młody Dron, Don Poldon i okazjonalnie udzielający się wokalnie grafik Filip „Zazamek” Żamojda^[18].

Oprócz HEWRA MOBBYN, Herwa tworzyła jeszcze drugi kolektyw, The Hewra, współpracując z zespołami Zer022^[a] („Sami”, „Adolpho”, „Bert”, później również Antoni „Ozzy Baby” Mechecki), G.R.A.^[b] (Szymon „Szamz” Świątczak i Kamil „Młody Dziadek” Kurzawa) oraz Tuzza („Benito” i „Ricci”)^[18][19].

17 stycznia 2017 roku Mobbyn (już jako duet Belmonda i Oyche Doniza) wydało nakładem Fonografiki eponimiczny album, który okazał się być kompilacją, ponadto – co wzbudziło szczególne kontrowersje – zawierającą ściągnięte z YouTube, stworzone w ramach HEWRA MOBBYN utwory („Zapasy”, „Harry Pothead”, „Bezkitu”, „Laki”, „Rokenrolla”, „Gaśnica”, „Serengeti”, „San Salvador”, „Miami”, „Sypie się papier”, „Młyn”), w znacznej części wyprodukowane przez ₪, a także z wokalnym udziałem Młodego Drona, Amena Pacierzu oraz byłych członków Mobbyn, Dona Poldona i Kaza Bałagane (który był również producentem części utworów)^[9][20][16]. Niejasna kwestia praw autorskich doprowadziła do konfliktu Mobbyn z wytwórnią, a przez to do tymczasowego zawieszenia działalności duetu^[9].

W dniach od 8 do 9 września 2017 roku w Białymstoku odbywał się festiwal muzyki elektronicznej Up To Date, na którym Hewra wystąpiła jako jedna z głównych gwiazd, obok takich wykonawców, jak Clams Casino, Lorenzo Senni, Murcof, Prurient, Stefan Wesołowski, Rosalie., Da Vosk Docta, czy PRO8L3M^[21]. W następnym roku współpracę z Hewrą odnowił były członek Mobbyn, Kaz Bałagane, biorąc udział w nagraniu utworu „AYEAHOU”^[22].

W 2019 roku Hewra (w pełnym składzie) wystąpiła gościnnie na albumie Sokoła Wojtek Sokół, w utworze „I tak i nie”^[23]. Wyprodukowanej przez ₪ piosence towarzyszyła wykonana przez Młodego Drona animacja, wydana na kanale wytwórni Prosto w serwisie YouTube, do 2025 roku odtworzona blisko trzy miliony razy^[24][25][26]. W tym samym roku Hewra udzieliła Winicjuszowi „Winiemu” Bartkówowi jedynego pełnoprawnego wywiadu w swojej historii (wypowiadał się głównie Młody Dron, choć wzięli w nim udział również Amen Pacierzu i Sami), natomiast Don Poldon rozpoczął karierę solową, wydając kompilację wcześniejszych solowych nagrań pod tytułem Vagabundus oraz minialbum The No Face^[27][28]. Również w roku 2019, na składance oficyny Father And Son Records And Tapes pod tytułem FASRAT Compilation #3 znalazł się specjalnie na nią nagrany utwór Hewry „Ethnotronix”^[29].

Działalność Hewry dobiegła końca 27 czerwca 2020 roku, gdy o odejściu z formacji poinformował jej współzałożyciel oraz pomysłodawca nazwy, Amen Pacierzu, który był również właścicielem praw do znaku towarowego „Hewra”^[30][31]. Pomimo rozpadu formacji, jeszcze 21 września tego roku ukazał się wspólny album Bilona, Kaczego i Szweda SWD zatytułowany Bry.S, na którym znalazł się utwór „Nie ma cię tu”, z zarejestrowanym wcześniej udziałem Amena Pacierzu i Młodego Drona, sygnowanym nazwą Hewry^[32]. Nieco wcześniej, 12 września, Szamz poinformował opinię publiczną, że rozpoczął pracę nad wspólnym mixtape’em z Młodym Dronem – ostatecznie, nie został on jednak nigdy upubliczniony^[33].

15 lutego 2021 roku Amen Pacierzu wydał własnym sumptem, pod pseudonimem „AMEN” swój debiutancki album solowy, Trafisz do nieba^[34]. W tym samym roku nazwa Hewry wykorzystana została po raz kolejny – utwór „LATARYNKA”, pochodzący z albumu CHUDY Mlodyegoskiny’ego, w którym wystąpili Młody Dron, Szamz, Sami i Ozzy Baby, został opisany jako zawierający gościnny występ Hewry^[35].

Po rozpadzie Hewry na kanale zespołu kilkukrotnie publikowano jeszcze pojedyncze utwory, z których pierwszy po zakończeniu istnienia grupy, „ERROR AWARIA”, pojawił się 11 kwietnia 2021 roku^[36]. Miesiąc wcześniej członkowie grupy wydali w formie sieciowej kompilację Made in Hewra (2016, vol. 1), jedną pełnoprawną publikację Hewry (nie licząc wcześniejszego żartu-prowokacji w postaci zbioru plików HEWRA/MOBBYN.rar), która zawierała wybór dwunastu utworów Hewry, HEWRA MOBBYN oraz The Hewra i stanowiła swoiste podsumowanie działalności zespołu^[36][37][38].

1 lutego 2022 roku Belmondo (obecnie działający pod pseudonimem „Belmondawg”) udzielił wywiadu, w którym zapytany został o przyczyny rozpadu HEWRA MOBBYN – stwierdził, że w rzeczywistości (i wbrew spekulacjom) powodem były różnice artystyczne, a grupa stać się miała zbyt liczna, przez co pojawił się zbyt duży rozdźwięk między autorskimi koncepcjami jej członków^[5].

8 września 2024 roku utwór „I tak i nie”, chociaż niewydany na singlu, pokrył się złotem, sprzedając się w liczbie ponad piętnastu tysięcy kopii^[39][40]. 28 grudnia tego samego roku Don Poldon wydał swój drugi minialbum, współprodukowany przez ₪ Good Guy, na którym w trzech utworach wystąpił gościnnie Młody Dron^[41][42].

Muzyka i oprawa graficzna Hewry naznaczone były nurtami takimi, jak vaporwave, czy chillwave oraz licznymi odwołaniami do synthpopu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, a także popkultury^[10][43][13]. W różnorodnym repertuarze grupy pojawiały się nawet utwory nowofalowe i post-punkowe, stylistycznie bliższe twórczości Klausa Mitffocha, czy Siekiery (za które odpowiadał zwłaszcza Don Poldon), czy oparte na strukturze techno^[11][44]. W charakterze instrumentu wykorzystywany bywał Auto-Tune, widoczne były również wpływy mumble rapu, czy też spuścizna psychorapu Kalibra 44^[43][10]. Powszechnie określano również twórczość Hewry mianem „narkotycznej”, wskazując na inspiracje LSD, marihuaną, MDMA i mefedronem^[10][43].

Charakterystycznym elementem produkcji Ostapowicza było sięganie po rozmaite sample, czasami wręcz po pełnoprawne fragmenty utworów, od Edyty Bartosiewicz, przez Black Sabbath, po Hemp Gru^[44]. Praktyka ta doprowadziła do sytuacji, w której w 2018 roku Władysław Komendarek w mocnych słowach oskarżył Hewrę o kradzież jego utworu „Kosmiczny mecz”, na samplach z którego oparto kompozycję HEWRA MOBBYN pod tytułem „Fuji” – w odpowiedzi Hewra usunęła „Fuji” z przestrzeni internetowej^[45].

W warstwie tekstowej raperzy sięgali po nietypowe zabiegi językowe, często sprzeczne z poprawną polszczyzną^[46]. Okazjonalnie teksty wykonywane były w języku angielskim, lecz ze słowiańskim akcentem^[44]. W jednym z wywiadów Sokół stwierdził, że teksty Hewry często „brzmią tak, jakby ktoś napisał tekst, a potem wyciął z niego co trzecie słowo”, co określił mianem „bardzo ciekawej formy”^[47].

Oryginalna oprawa wizualna twórczości Hewry, zwłaszcza jej teledyski, zostały scharakteryzowane na łamach Dwutygodnika w sposób następujący^[46]:

To raczej postmodernistyczna, amoralna, antyestetyczna biegunka. Jasne, Hewra nie jest pierwszym składem, który opowiada o dilerce i narkotycznych doznaniach. Ale raczej pierwszym, w którego teledysku zamiast gości w bluzach z kapturem, modelek i dobrych samochodów, występuje nakręcony dronem wielki syberyjski tygrys i postaci z dziecięcej kreskówki. Przy czym nie czuć w multimedialnych produkcjach Hewry koniunkturalizmu rodem ze szkoły artystycznej. To raczej bardzo intuicyjny strumień obrazów. Najczęściej jest w ogóle niezwiązany z treścią piosenek i sprawia wrażenie archaicznego, pół-amatorskiego montażu, jakby ktoś dorwał się do ściągniętego z sieci programu i nauczył się kilku najbardziej efektownych tricków (…).

Twórczość Hewry uznawana bywała za osadzoną w tym samym nurcie, co Rogala DDL, LSO oraz Mobbyn i działalność solowa jego członków, Kaza Bałagane oraz Belmonda^[14]. Określane mianem „awangardowych”, „trudnych do zaklasyfikowania tworów i tajemniczych postaci” Hewra i Mobbyn, jako wywodzące swój rodowód ze środowiska JWP, wskazywane były jako przykłady długiego trwania w polskim hip-hopie^[48]. Brytyjski magazyn muzyczny „NME” scharakteryzował Hewrę jako hip-hopowy kolektyw „będący bardziej podziemnym ruchem trapowym, wykorzystującym niszową polską kulturę uliczną”, z tendencją do „sięgania po hipnotyczne bity i surowszy sposób składania wersów”^[49]. W publikacjach na temat działalności Hewry pojawiały się również stwierdzenia, że ta „pojawiła się nagle i zrewolucjonizowała polski trap”^[50].

Portal muzyczny „Porcys” umieścił utwór Hewry „Pomoli” na siedemnastym miejscu w zestawieniu dwudziestu najlepszych światowych singli 2017 roku, przy okazji podsumowując nagłą, ogromną popularność zespołu w Internecie słowami „Hewrą mówi miasto, Hewrą mówią tramwaje, Hewrą mówi cała Polska”^[51].

Nazwa grupy pochodzi z języka jidisz, w którym słowo „chewre” oznacza „towarzystwo”, „kompanię”, bądź „bractwo religijne”^[44].

• Jakub Ostapowicz, ps. „₪”, „Ostap”, początkowo „Oktokopterr” i „OK” – produkcja, miksowanie, mastering, realizacja, reżyseria i wykonanie teledysków
• Rafał Ostrowski, ps. „Amen Pacierzu”, „Gicik A’Mane”, początkowo „Foster” i „Fo” – wokal i słowa, wokal wspierający (do 2020)
• Stefan Szwed-Strużyński, ps. „Młody Dron” – wokal wspierający, wokal i słowa
• Filip Żamojda, ps. „Zazamek”, „Zaza”, „Zamek”, „wizja.tv” – oprawa graficzna, reżyseria i wykonanie teledysków, wokal wspierający, wokal i słowa
• Łukasz Pikoń, ps. „Don Poldon”, „Yung O’ Muzykant” – wokal i słowa, śpiew, wokal wspierający, produkcja (od 2016, wcześniej w Mobbyn)

(oprócz członków Hewry)

• Tytus Szyluk, ps. „Belmondo”, „Młody G” – wokal i słowa, wokal wspierający
• Łukasz Pikoń, ps. „Don Poldon”, „Don Paul Don” – wokal i słowa, produkcja (do 2016, później w Hewrze)
• Jacek Świtalski, ps. „Kaz Bałagane” – wokal i słowa, wokal wspierający, produkcja (do 2016)
• Łukasz Jamroz, ps. „Oyche Doniz” – wokal i słowa

(oprócz członków Hewry)

• „Sami” – wokal i słowa, wokal wspierający
• „Adolpho” – wokal wspierający, wokal i słowa
• „Bert” – wokal i słowa
• Antoni Mechecki, ps. „Ozzy Baby”, „Oz” – wokal i słowa, wokal wspierający
• Kamil Kurzawa, ps. „Młody Dziadek”, „Dziadzia” – wokal i słowa
• Szymon Świątczak, ps. „Szamz” – wokal i słowa, produkcja
• „Benito” – wokal i słowa
• „Ricci” – wokal i słowa