Joka
| |
| Imię i nazwisko |
Michał Marten |
|---|---|
| Pseudonim |
Joka, Ś.P. Brat Joka, Joka Brat, Jokez |
| Data i miejsce urodzenia |
12 maja 1977 |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
2 maja 2025 |
| Gatunki |
hip-hop, alternatywny hip-hop, boom bap, hardcore psycho-rap |
| Zawód | |
| Aktywność |
1991–2025 |
| Wydawnictwo | |
| Powiązania | |
| Zespoły | |
| Kaliber 44 Baku Baku Skład Czarne Złoto | |
Joka, właśc. Michał Marten (ur. 12 maja 1977 w Katowicach[1], zm. 2 maja 2025[2][1][3] w Sosnowcu[4]) – polski raper i autor tekstów, znany przede wszystkim z występów w zespole Kaliber 44[5]. Udzielał się również w krótkotrwałym zespole Czarne Złoto i kolektywie Baku Baku Skład. Laureat Fryderyka[6]. Starszy brat AbradAba.
Współpracował z takimi wykonawcami, jak HST, Miuosh, Borixon, Grubson, Pih, L.U.C., Jimek, Bisz, Buka, Promoe, WSZ, CNE, Bolec, Włodi, Wilku, Vienio, Jajonasz, Spinache, Magiera, DJ 600V, DJ Hans, czy Pokahontaz.
W 2011 roku Marten znalazł się na 26. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów według magazynu Machina[7]. Rok później znalazł się na 5. miejscu analogicznej listy opublikowanej przez serwis Porcys[8].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W szczytowym okresie działalności artystycznej Michała „Joki” Martena, przypadającym na lata 1996–2000, nagrał on wraz z formacją Kaliber 44, założoną w 1993 roku z AbradAbem i Magikiem, trzy albumy studyjne[1]. Pierwszy z nich, Księga Tajemnicza. Prolog, wydany w 1996 roku, przyniósł Joce, jak i pozostałym członkom tria znaczną popularność. Za sprawą wydawcy S.P. Records grupa intensywnie koncertowała poprzedzając m.in. projekt Kazika Staszewskiego – Kazik na Żywo. Pochodzący z płyty solowy utwór rapera pt. „Moja obawa (bądź a klęknę)” został wykorzystany w latach późniejszych w niezależnym filmie dramatycznym Że życie ma sens (2001), w którym znalazły się jeszcze dwa utwory zespołu Kaliber 44. W 1998 roku ukazał się drugi album formacji pt. W 63 minuty dookoła świata znacznie odbiegający stylistycznie od debiutu[9]. Popularnością w kraju cieszył się pochodzący z wydawnictwa utwór „Film” notowany na listach przebojów Polskiego Radia Szczecin i Programu Trzeciego Polskiego Radia[10][11].
W 2000 roku ukazał się trzeci album Kalibra 44 zatytułowany 3:44. Jednym z popularniejszych utworów na płycie jest piosenka „Konfrontacje”, która szybko dotarła na listy przebojów Polskiego Radia, ustanawiając rekord obecności także na liście przebojów Radiostacji (ponad dwieście tygodni)[12][13]. Joka wraz z zespołem otrzymał nagrodę Fryderyka w kategorii „Album roku – rap/hip-hop” (3:44). Reedycja albumu z 2021 roku uplasowała się na 3. miejscu zestawienia OLiS[14]. Wkrótce potem Marten wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędził blisko trzy lata. 26 stycznia 2002 roku Michał Marten w Katowicach ożenił się z Karoliną Piszczek, plastyczką i fotomodelką. W podróż poślubną udali się do Nowego Jorku i Ustronia[15]. Po powrocie do ojczyzny sporadycznie koncertował wraz z AbradAbem. Występy te w mediach były anonsowane jako koncerty zespołu Kaliber 44, jednakże według AbradAba nie stanowiły one o jego reaktywacji[16]. Wystąpił także na wydanym w 2005 roku drugim albumie brata – AbradAba pt. Emisja spalin (2005) oraz niemal pięć lat później na albumie Lukatricks pt. Czarne złoto (2010)[17][18].
W 2012 roku Joka ponownie wystąpił gościnnie na płycie AbradAba zatytułowanej ExtraVertik[19]. Zwrotki rapera znalazły się w utworze „Moje demony”[19]. Natomiast pod koniec roku ukazał się album katowickiego rapera Miuosha – Prosto przed siebie z utworem „Reprezent” nagrany z udziałem Joki[20]. Rok później raper wziął udział w reaktywacji składu Kaliber 44[21]. Pierwszy występ zespołu odbył się na Open’er Festival, gdzie trio wystąpiło z udziałem instrumentalistów, tzw. „żywym zespołem”[21]. Równolegle działalność wznowił koncertowy skład towarzyszący K44 – Baku Baku Skład[22]. Zespół wydał swoją czwartą studyjną płytę, Ułamek tarcia, 2 marca 2016 roku. Płyta okazała się bestsellerem zajmując 1. miejsce na liście OLiS[23], uzyskując tym samym status płyty platynowej.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]
Syn Zbigniewa i Haliny[4].
Zmarł 2 maja 2025 roku. O śmierci dwa dni później poinformował w mediach społecznościowych jego brat Marcin[24]. Raper został pochowany 10 maja 2025 roku na cmentarzu przy ulicy Wróblewskiego[25]. Ceremonia miała charakter świecki[26].
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]
- Występy gościnne
| Album | Rok | Utwór | Źródło |
|---|---|---|---|
| WSZ & CNE – Jeszcze raz | 2005 | „Baku baku potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek) | [27] |
| AbradAb – Emisja spalin | „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X) | [17] | |
| Lukatricks – Czarne złoto | 2010 | „Trzeba wziąć” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus) | [18] |
| AbradAb – ExtraVertik | 2012 | „Moje demony” (gościnnie: Joka) | [19] |
| Młody Grzech & Jakuza – Wielkie Joł zajafka kipi (mixtape) | WSZ & CNE – „Baku Baku Potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek) | [28] | |
| Miuosh – Prosto przed siebie | „Reprezent” (gościnnie: Joka) | [20] | |
| HST – Sen koszmarny | 2014 | „Przegląd” (gościnnie: Joka) | [29] |
| WSZ, Filip Samo Siejka – Wszystko gra | „Western” (gościnnie: Joka) | [30] | |
| Pih – Kino nocne | „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka) | [31] | |
| Miuosh, Jimek, NOSPR – 2015 | 2015 | „Reprezent” (gościnnie: Joka) | [32] |
| L.U.C., Rebel Babel Ensmble – Dialog I | 2016 | „Jak słowo daję” (gościnnie: Joka, Bisz, Promoe, Ńemy, Jan) | [33] |
| G2e – Wciepy | „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka) | [34] | |
| AbradAb – 048 | 2018 | „yee boy” (gościnnie: Joka) | [35] |
| Skorup, Młody – Naturalny Satelita | 2020 | „Jacy my” (gościnnie: Joka) | [36] |
| Mechanik – Bliskość | „Samotny” (gościnnie: Joka) | [37] |
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]| Tytuł | Rok | Uwagi | Źródło |
|---|---|---|---|
| „Kielce – Czyli Polski Bronx”[a] | 1995 | film dokumentalny, reżyseria: Bogna Świątkowska, Marek Lamprecht | [38] |
| „Poniedziałek” | 1998 | film fabularny, jako chłopak z samochodu, reżyseria: Witold Adamek | [39] |
| „Kaliber 44” | 1999 | krótkometrażowy film dokumentalny, reżyseria: Aneta Chwalba, Michał Bebło | [40] |
| „Larry 7: Miłość na fali” | 2000 | amerykańska gra przygodowa z serii Leisure Suit Larry (tekst) | [41] |
| „Blokersi” | 2001 | film dokumentalny, reżyseria: Sylwester Latkowski | [42] |
| „Rap Kanciapa” | 2004 | program telewizyjny typu talk-show | [43] |
| „Najlepszy Program” | 2016 | program telewizyjny typu talk-show | [44] |
| „Dzień dobry TVN” | poranny magazyn emitowany na antenie TVN | [45] | |
| „Kuba Wojewódzki” | program telewizyjny typu talk-show, S27E04 | [46] | |
| „Dzień dobry TVN” | 2023 | poranny magazyn emitowany na antenie TVN | [47] |
| 2025 | [48] |
Teledyski
[edytuj | edytuj kod]| Tytuł | Rok | Reżyseria | Album | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Thinkadelic – „Wyżej i wyżej” (gościnny występ w klipie) | 1998 | — | Lek | [49] |
| AbradAb – „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X) | 2006 | Kobas Laksa, Lak Gutt | Emisja spalin | [50] |
| AbradAb – „Odór” (gościnnie: Grubson) (gościnny występ w klipie) | 2008 | Kopruch / Przedmarańcza | Ostatni Poziom Kontroli | [51] |
| Lukatricks – „Trzeba wziąć”/„Podaruj mi trochę słońca” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus) | 2010 | — | Czarne złoto | [52] |
| Miuosh – „Reprezent” (gościnnie: Joka) | 2012 | Piotr Smoleński | Prosto przed siebie | [53] |
| Pih – „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka) | 2014 | Evil Eye Studio | Kino nocne | [54] |
| „#Hot16Challenge” | — | — | [55] | |
| Miuosh, Jimek, NOSPR – „Represent” (gościnnie: Joka) | 2015 | CinematicArtists | 2015 | [56] |
| „Jak słowo daję” | Jan Feat., Piotr Bartos, L.U.C. | Dialog I | [57] | |
| G2e – „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka) | 2016 | BNT | Wciepy | [58] |
| Skorup, Młody – „Jacy My” (gościnnie: Joka) | 2020 | Ace Of Art, Kleszcz | Naturalny Satelita | [59] |
| Mechanik – „Samotny” (gościnnie: Joka) | Ilustracja Plakat Obraz | Bliskość | [60] | |
| „Hot16Challenge2” | Ilustracja Plakat Obraz | — | [61] | |
| Małpa – „Pamiętaj kto 2” (gościnny występ w klipie) | 2022 | Piotr Zajączkowski | Bóg nie gra w kości | [62] |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Podany rok 1995 odnosi się do okresu produkcji filmu. Oficjalna premiera obrazu powstałego na rzecz Telewizji Polskiej nigdy się nie odbyła. Projekt został odrzucony ze względu na liczne wulgaryzmy. W 2011 roku produkcja po wcześniejszym dopracowaniu technicznym przez Marka Lamprechta została upubliczniona w Internecie. Odbyło się to jednak bez wiedzy jego autorów.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Nie żyje Michał „Joka” Marten – ikona katowickiego rapu. portal.katowice.pl. [dostęp 2012-10-05]. (pol.).
- ↑ Zmarł „Joka”. AbradAb o szczegółach pogrzebu członka formacji Kaliber 44. Wprost. [dostęp 2025-05-08]. (pol.).
- ↑ Michał "Joka" Marten nie żyje. Znany raper miał 47 lat [online], onet.pl [dostęp 2025-05-04].
- ↑ a b Rejestr Spadkowy PL: wyszukiwanie wpisu [online], rejestry-notarialne.pl, 20 maja 2025 [dostęp 2026-02-14].
- ↑ Radek Miszczak: Beaty, rymy, życie: leksykon muzyki hip-hop. Wydawn. Kurpisz S.A., 2005, s. 261. ISBN 978-83-89738-75-2.
- ↑ Nominowani i laureaci 2000. fryderyki.pl. [dostęp 2010-02-15]. (pol.).
- ↑ Najlepszy Polski Raper (numeracja 0-29). machina.pl. [dostęp 2011-12-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-15)]. (pol.).
- ↑ 20 najlepszych polskich raperów wszech czasów. porcys.com. [dostęp 2015-07-24]. (pol.).
- ↑ Dziubłowski Przemysław: Paktofonika: Magia Magika. muzyka.onet.pl, 2002-11-12. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-16)]. (pol.).
- ↑ Archiwum Listy Przebojów Trójki. lp3.pl. [dostęp 2009-12-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-18)]. (pol.).
- ↑ Szczecińska Lista Przebojów – Statystyki dla wykonawcy Kaliber 44. radio.szczecin.pl. [dostęp 2011-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-13)]. (pol.).
- ↑ Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego [online], web.archive.org, 3 lutego 2016 [dostęp 2024-09-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-03].
- ↑ SZCZECIŃSKA LISTA PRZEBOJÓW [online], archive.is, 13 stycznia 2013 [dostęp 2024-09-22].
- ↑ Oficjalna lista sprzedaży [online], olis.onyx.pl [dostęp 2024-09-22].
- ↑ Andrzej Buda - HISTORIA KULTURY HIP-HOP W POLSCE 1977-2002 (str. 122, Akapit 7)
- ↑ Piotr Stelmach: Wywiad z Marcinem „AbradAbem” Martenem, część 3. youtube.com. [dostęp 2011-06-20]. (pol.).
- ↑ a b Abradab – „Emisja spalin”. hiphopedia.info. [dostęp 2011-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-04)]. (pol.).
- ↑ a b Lukatricks – „Czarne złoto”. hiphopedia.info. [dostęp 2011-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-06)]. (pol.).
- ↑ a b c Abradab – „ExtraVertik”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-05)]. (pol.).
- ↑ a b Miuosh „Prosto przed siebie” – ruszyła przedsprzedaż!. glamrap.pl. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-10)]. (pol.).
- ↑ a b Jędrzej Słodkowski: Legenda hip-hopu powraca. Nowa płyta Kalibra 44 za rok?. wyborcza.pl. [dostęp 2013-10-04]. (pol.).
- ↑ Wraca legenda hip-hopu. Joka i AbradAb zapowiadają koncerty Baku Baku Składu. kultura.gazeta.pl. [dostęp 2013-10-04]. (pol.).
- ↑ Oficjalna lista sprzedaży [online], olis.onyx.pl [dostęp 2024-11-14].
- ↑ Michał "Joka" Marten nie żyje. Znany raper miał 47 lat [online], Onet [dostęp 2025-05-05] (pol.).
- ↑ Pogrzeb Joki. Michał Marten został pochowany w Katowicach-Bogucicach. wkatowicach.eu. [dostęp 2025-05-11].
- ↑ Pogrzeb Michała "Joki" Martena. Symboliczny wieniec, tłumy fanów [online], dziennik.pl, 10 maja 2025 [dostęp 2025-05-12].
- ↑ WSZ & CNE – „Jeszcze Raz”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-05)]. (pol.).
- ↑ Młody Grzech & Jakuza – „Wielkie Joł Zajafka Kipi”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-30)]. (pol.).
- ↑ HST – „Sen koszmarny”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-23)]. (pol.).
- ↑ WSZ – „Wszystko gra”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-30)]. (pol.).
- ↑ Pih – „Kino nocne”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-02)]. (pol.).
- ↑ Patrycja Czekała: Miuosh x Jimek x NOSPR – Bawełna Live. vaib.pl. [dostęp 2015-05-28]. (pol.).
- ↑ L.U.C, Promoe, Jan Feat., Bisz, Joka i Ńemy – Jak słowo daję [teledysk]. muzyka.onet.pl, 2015-11-02. [dostęp 2018-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-28)]. (pol.).
- ↑ G2e/Joka/dj.SHW - Co Tam Robisz 2 (prod. MSA). G2e Gierapa 2016-12-30. [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Abradab - 048. 2018-11-23. [dostęp 2025-06-29].
- ↑ Skorup x Młody - Naturalny Satelita. 2020-07-03. [dostęp 2025-06-29].
- ↑ Samotny - Bartłomiej Mechanik Chyla ft JokaK44. Bartłomiej “Mechanik” Chyla 2020-07-25. [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Kielce – Czyli Polski Bronx. filmweb.pl. [dostęp 2012-07-02]. (pol.).
- ↑ Michał Marten. filmpolski.pl. [dostęp 2012-10-05]. (pol.).
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=FQB77SR2vuw
- ↑ KULTOWA przygodówka - Larry 7 (retro recenzja). ZagrajnikTV 2018-05-09. [dostęp 2025-11-12].
- ↑ Blokersi (2001) pełna obsada [online], Filmweb [dostęp 2025-11-12].
- ↑ Kaliber 44 - Rap kanciapa 2004'. KlasykaPolskiegoRapu 2024-11-09. [dostęp 2024-11-19].
- ↑ Łukasz "Fatowy" Kazek, KALIBER 44 PROMUJE PŁYTĘ W TVN I ESKATV [online], GlamRap.pl, 15 lutego 2016 [dostęp 2026-02-13].
- ↑ Kaliber 44. powraca! Wiele ich to kosztowało... [online], dziendobry.tvn.pl, 11 lutego 2016 [dostęp 2025-10-21].
- ↑ Kuba Wojewódzki sezon 27 odcinek 4 – Mateusz Gessler / Kaliber 44 | Filmweb. [dostęp 2024-11-19].
- ↑ Kaliber 44 wspomina swoje początki. "Byliśmy dzieciakami" [online], dziendobry.tvn.pl, 31 grudnia 2023 [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Nowe brzmienie hip-hopu. Kaliber 44 zaskoczył fanów wyjątkowym koncertem [online], dziendobry.tvn.pl, 30 marca 2025 [dostęp 2026-02-13].
- ↑ Thinkadelic - Wyzej I Wyzej [Official Music Video]. Thinkadelic 2010-11-25. [dostęp 2025-10-05].
- ↑ Zdjęcia z klipu AbraDaba pt. „Rap to nie zabawa już”. hip-hop.pl. [dostęp 2012-10-15]. (pol.).
- ↑ AbradAb - ODÓR (ft. GrubSon). Przedmarancza 2008-11-21. [dostęp 2025-10-15].
- ↑ Lukatricks prezentuje Czarne złoto – „Trzeba wziąć” / „Podaruj mi trochę słońca”. hip-hop.pl. [dostęp 2010-03-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)]. (pol.).
- ↑ Miuosh feat. Joka – „Reprezent” – klip. cgm.pl. [dostęp 2012-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)]. (pol.).
- ↑ Pih feat. Joka, Buka – „Przeszłość niemile widziana” (prod. Pawbeats) [Official video]. youtube.com. [dostęp 2015-01-26]. (pol.).
- ↑ Mateusz Natali: Słoń, Joka, Pajac, Kobik, Kita, Igrekzet i Smooth Poet odpowiadają na „#Hot16Challenge”. popkiller.pl. [dostęp 2015-01-26]. (pol.).
- ↑ Krystian Krupiński: Miuosh x Jimek x NOSPR feat. Joka „Represent” – video. popkiller.pl. [dostęp 2015-06-23]. (pol.).
- ↑ L.U.C., BISZ, JOKA, PROMOE, ŃEMY FEAT. JAN (REBEL BABEL) – Jak słowo daję (official video). MaxFloRec TV 2015-10-27. [dostęp 2024-11-19].
- ↑ G2e/Joka/dj.SHW - Co Tam Robisz 2 (prod. MSA). G2e Gierapa 2016-12-30. [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Skorup x Młody ft. Joka - Jacy my | NATURALNY SATELITA. MaxFloRec TV 2020-07-02. [dostęp 2025-06-29].
- ↑ Samotny - Bartłomiej Mechanik Chyla ft JokaK44. Bartłomiej “Mechanik” Chyla 2020-07-25. [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Joka K44 hot16challenge2. Miki Marten 2020-05-11. [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Małpa - Pamiętaj kto 2 (prod. Czarny HIFI, skrecze The Returners). Proximite 2022-04-22. [dostęp 2025-11-01].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jakub Wątor: Kielecki Bronx po latach. Byliśmy stolicą hip-hopu. kielce.gazeta.pl. [dostęp 2012-10-03]. (pol.).
