Koniowate
| Equidae | |||
| J.E. Gray, 1821[1] | |||
| Okres istnienia: plejstocen–holocen | |||
 Zebra stepowa (Equus quagga) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina |
koniowate | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Equus Linnaeus, 1758 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Podrodziny | |||
| |||
Koniowate[3] (Equidae) – rodzina ssaków z podrzędu koniokształtnych (Hippomorpha) w obrębie rzędu nieparzystokopytnych (Perissodactyla).
Wszystkie koniowate są dużymi zwierzętami o krótkiej sierści, mają grzywę i ogon pokryty całkowicie bądź częściowo długimi włosami; nogi zakończone przekształconym III palcem, osłoniętym kopytem. U samic występuje para sutków położonych na podbrzuszu. Są roślinożerne, żywią się głównie trawą.
Największe osobniki osiągają do 3 m długości ciała, przy wysokości w kłębie do 180 cm. Maksymalna masa ciała sięga 1200 kg (konie rasy shire). Dziko żyjące koniowate osiągają przeciętnie 200–450 kg.
Pojawiły się w plejstocenie, w Ameryce Północnej, skąd rozprzestrzeniły się na tereny Eurazji i Afryki. Zasiedlają obszary trawiaste. Obecnie większość koniowatych żyje w Afryce, a nieliczne gatunki − w Azji. W Europie wymarłe w stanie dzikim.
Koniowate żyją w małych grupach rodzinnych lub większych stadach. Odpoczywają, stojąc lub leżąc. Samica (klacz) rodzi zwykle jedno młode. Samiec to ogier (kastrowany zaś – wałach). U kilku gatunków stwierdzono terytorializm.
Koniowate są rezerwuarami i nosicielami bakterii chorobotwórczych np.:
- Clostridium tetani – laseczka tężca
- Clostridium perfringens – laseczka zgorzeli gazowej
- Clostridium botulinium – laseczka jadu kiełbasianego
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Do rodziny należy jedna występująca współcześnie podrodzina[4][5][6][3]:
- Equinae J.E. Gray, 1821
Opisano również podrodziny wymarłe[7]:
- Anchitheriinae Leidy, 1870
- Pliolophinae Gill, 1872
Rodzaje wymarłe o statusie incertae sedis[7]:
- Erihippus Bai Bin, Wang Yuanqing & Meng Jin, 2018[8] – jedynym przedstawicielem był Erihippus tingae Bai Bin, Wang Yuanqing & Meng Jin, 2018
- Haplohippus McGrew, 1953[9] – jedynym przedstawicielem był Haplohippus texanus McGrew, 1953
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 307, 1821. (ang.).
- ↑ C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 55. (fr.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 165–166. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-23]. (ang.).
- ↑ C.J. Burgin: Introduction. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 23. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 384–386. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ a b J.S. Zijlstra, Equidae, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-07-23] (ang.).
- ↑ B. Bai, Y. Wang & J. Meng. The divergence and dispersal of early perissodactyls as evidenced by early Eocene equids from Asia. „Communications Biology”. 1 (115), s. 2, 2018. DOI: 10.1038/s42003-018-0116-5. (ang.).
- ↑ P.O. McGrew. A new and primitive Early Oligocene horse from Trans-Pecos Texas. „Fieldiana Geology”. 10 (15), s. 167, 1953. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- H. Komosińska & E. Podsiadło: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
