Leon XIV

Leon XIV

Leo Quartus Decimus

Robert Francis Prevost
Papież Biskup Rzymu Suweren Państwa Watykańskiego
Leon XIV (2025)
In Illo uno unum W Nim stanowimy jedno
Kraj działania	Stany Zjednoczone, Peru, Watykan
Data i miejsce urodzenia	14 września 1955 Chicago
Papież Prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji
Okres sprawowania	od 8 maja 2025
Prefekt Dykasterii ds. Biskupów
Okres sprawowania	12 kwietnia 2023 – 21 kwietnia 2025
Wyznanie	katolicyzm
Kościół	rzymskokatolicki
Inkardynacja	augustianie
Śluby zakonne	29 sierpnia 1981
Diakonat	10 września 1981
Prezbiterat	19 czerwca 1982
Nominacja biskupia	3 listopada 2014
Sakra biskupia	12 grudnia 2014
Kreacja kardynalska	30 września 2023 Franciszek
Kościół tytularny	św. Moniki
Pontyfikat	8 maja 2025
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Leon XIV (łac. Leo PP. XIV, wł. Leone XIV; wcześniej Robert Francis Prevost OSA; ur. 14 września 1955 w Chicago) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, augustianin, doktor prawa kanonicznego, 267. papież, 9. suweren Państwa Watykańskiego i prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 8 maja 2025.

Przełożony generalny Zakonu św. Augustyna w latach 2001–2013, administrator apostolski sede vacante diecezji Chiclayo w latach 2014–2015, biskup diecezjalny Chiclayo w latach 2015–2023, administrator apostolski diecezji Callao w latach 2020–2021, arcybiskup ad personam w latach 2023–2025, prefekt Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej w latach 2023–2025, kardynał w latach 2023–2025 (najpierw w stopniu diakona, w 2025 promowany do stopnia biskupa).

Urodził się w Chicago i dorastał na sąsiednim przedmieściu Dolton^[1]. W 1977 roku wstąpił do Zakonu Świętego Augustyna, a w 1982 roku przyjął święcenia kapłańskie. W 1987 roku uzyskał stopień doktora prawa kanonicznego (JCD) na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie^[2].

Jego posługa obejmowała szeroką działalność misyjną w Peru w latach 80. i 90. XX wieku, gdzie pracował jako proboszcz, urzędnik diecezjalny i wykładowca seminarium^[3]. Wybrany na generała zakonu augustianów, rezydował w Rzymie w latach 2001–2013. Następnie powrócił do Peru, gdzie w latach 2015–2023 sprawował funkcję biskupa Chiclayo. W 2023 roku papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i wyniósł do godności kardynalskiej^[4].

Jako purpurat kładł nacisk na synodalność i dialog misyjny, podejmując kwestie zmian klimatu oraz praw człowieka zgodnie z linią papieża Franciszka. Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń” ze względu na pochodzenie z mocarstwa, jakim są USA^[5][6].

Na cześć papieża Leona XIII wybrał imię Leon XIV, co miało stanowić odpowiedź Kościoła na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej i sztucznej inteligencji^[7].

Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń”, gdyż watykańscy informatorzy uważali perspektywę wyboru papieża ze Stanów Zjednoczonych za nierealną ze względu na status tego kraju jako mocarstwa^[8][9]. Na cześć papieża Leona XIII, który rozwinął nowoczesną katolicką naukę społeczną w obliczu zgiełku drugiej rewolucji przemysłowej, Prevost wybrał imię papieskie Leon XIV – zarówno by nawiązać do troski Leona XIII o robotników i sprawiedliwość, jak i w odpowiedzi na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej oraz sztucznej inteligencji^[10].

Jako papież konsekwentnie sprzeciwia się konfliktom zbrojnym i nacjonalizmowi, promując prawa migrantów i etyczne wykorzystanie technologii AI^[11].

Robert Prevost urodził się 14 września 1955 w Chicago jako syn Louisa Mariusa Prevosta (1920–1997) i Mildred z domu Martinez (1912–1990)^[12]. Robert był trzecim dzieckiem – jego dwaj starsi bracia to Louis Martin i John Joseph^[13]. Ich ojciec był synem imigrantów z Europy. Dziadek papieża ze strony ojca, Salvatore Giovanni Riggitano, pochodził z Włoch i po emigracji do USA w 1905 r. zmienił nazwisko na John R. Prevost – przyjmując panieńskie nazwisko swojej teściowej, Francuzki Jeanne Eugénie Prévost (1864–1939)^[14]. Rodzice Roberta Prevosta urodzili się w Chicago, obydwoje byli absolwentami katolickiego Uniwersytetu DePaul. Ojciec w czasie II wojny światowej służył w marynarce wojennej, pracował jako administrator okręgu szkolnego, matka pracowała jako bibliotekarka w szkole^[15]. Dziadek ze strony matki urodził się w Santo Domingo w Dominikanie, a babka w Nowym Orleanie^[16].

Robert Prevost dorastał w Dolton, na przedmieściach Chicago^[17], na terenie katolickiej parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej. Uczęszczał tam do ośmioklasowej szkoły parafialnej (St. Mary of the Assumption School) przy Kościele Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Chicago, którą ukończył w 1969^[18][19]. Śpiewał w chórze kościelnym i służył jako ministrant^[20]. W wieku 14 lat rozpoczął naukę w niższym seminarium duchownym (St. Augustine Seminary High School) w miejscowości Holland w stanie Michigan, ukończył je w 1973^[13].

Robert Prevost studiował na trzech uczelniach katolickich, w Villanovie, Chicago i Rzymie. W 1977 uzyskał licencjat z nauk matematycznych na Uniwersytecie Villanova(inne języki) w stanie Pensylwania. Dodatkowo studiował tam filozofię^[21]. W 2014 ta uczelnia uhonorowała go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych^[22]. W 1982 ukończył studia teologiczne na Katolickiej Unii Teologicznej w Chicago(inne języki), uzyskując tytuł magistra teologii (Master of Divinity) ze specjalizacją w misji międzykulturowej^[21]. W 1984 uzyskał licencjat prawa kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza z Akwinu w Rzymie, a trzy lata później zdobył stopień naukowy doktora prawa kanonicznego. Doktorat obronił z wyróżnieniem magna cum laude na podstawie rozprawy „Rola lokalnego przeora Zakonu Świętego Augustyna”^[21].

1 września 1977 wstąpił do nowicjatu zakonu św. Augustyna w Saint Louis w stanie Missouri, w prowincji Matki Bożej Dobrej Rady w Chicago. 2 września 1978, po zakończeniu nowicjatu, złożył pierwsze śluby zakonne, a 29 sierpnia 1981 złożył profesję wieczystą. W międzyczasie studiował teologię w Chicago oraz nauczał fizyki i matematyki w szkołach katolickich^[23]. 10 września 1981 przyjął święcenia diakonatu z rąk biskupa Thomasa Gumbletona w kościele św. Klary w Grosse Pointe Park w stanie Michigan^[24]. Święcenia prezbiteratu otrzymał 19 czerwca 1982 w augustiańskim kościele św. Moniki w Rzymie^[25]. Udzielił mu ich arcybiskup Jean Jadot, pro-przewodniczący Sekretariatu ds. Niechrześcijan^[13].

W latach 1985–1986 i 1988–1998 pracował w Peru. W 1985 został skierowany do pracy na misji Chulucanas, w regionie Piura, gdzie sprawował obowiązki wikariusza parafialnego katedry i kanclerza prałatury terytorialnej. W czasie drugiego pobytu w Peru trafił na misję Trujillo. Pełnił tu rolę dyrektora, odpowiedzialnego za wspólny program formacyjny dla kandydatów augustiańskich z wikariatów Chulucanas, Iquitos i Apurímac. W latach 1988–1992 sprawował urząd przeora tutejszego klasztoru św. Tomasza z Villanuevy^[26]. W archidiecezji Trujillo był wikariuszem sądowym i profesorem prawa kanonicznego, patrystyki i teologii moralnej w Wyższym Seminarium Duchownym (Colegio Seminario San Carlos y San Marcelo). Przez cały czas sprawował opiekę duszpasterską nad wspólnotą Matki Bożej Matki Kościoła, przekształconą później w parafię św. Ryty z Cascii, a w latach 1992–1999 był administratorem parafii Matki Bożej z Monserrat^[27][13].

W latach 1999–2001 był prowincjałem amerykańskiej prowincji zakonnej z siedzibą w Chicago. W latach 2001–2013, przez dwie kolejne sześcioletnie kadencje, był przeorem generalnym zakonu św. Augustyna, a w kolejnych dwóch latach wikariuszem prowincjalnym oraz dyrektorem formacyjnym w konwencie w Chicago. W 2014 Uniwersytet Villanova uhonorował go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych^[28].

3 listopada 2014 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim peruwiańskiej diecezji Chiclayo oraz biskupem tytularnym Sufar^[29]. Święcenia biskupie otrzymał 12 grudnia 2014, w święto Matki Bożej z Guadalupe^[13], w katedrze św. Marii(inne języki) w Chiclayo. Głównym konsekratorem był arcybiskup James Green, nuncjusz apostolski w Peru, zaś współkonsekratorami Jesús Moliné Labarta, biskup senior Chiclayo, i Salvador Piñeiro García-Calderón, arcybiskup metropolita Ayacucho. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa In Illo uno unum (pol. W Nim stanowimy jedno) z „Objaśnień Psalmów” św. Augustyna^[30]. 26 września 2015 papież mianował go biskupem diecezjalnym tejże diecezji^[31].

W latach 2018–2023 bp Robert Prevost był drugim wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Peru^[32][33][34]. Przewodniczył radzie prawnej KEP^[35]. We wrześniu 2022 był z ramienia KEP współautorem listu otwartego przeciwko rządowemu projektowi ustanowienia narodowego dnia ofiar wymuszonego zaginięcia z okresu wojny domowej w Peru (1980–2000) w dniu wolnego od pracy święta patronki kraju św. Róży z Limy (30 sierpnia)^[36][37]. W listopadzie 2022 uczestniczył w rozmowach KEP z prezydentem kraju Pedrem Castillem podczas kryzysu politycznego wywołanego trzecim impeachmentem Castilla(inne języki) ze strony zdominowanego przez fujimorystów Kongresu(inne języki)^[38][39] (ostatecznie KEP pozytywnie przyjęła złożenie oskarżonego o próbę zamachu stanu(inne języki) prezydenta z urzędu przez Kongres 7 grudnia^[40]). W lutym 2023 podczas krwawo tłumionych przez władze protestów przeciwko usunięciu Castilla wraz z kierownictwem KEP zaapelował w liście otwartym do Kongresu o zaprzestanie użycia przemocy, wysłuchanie żądań protestujących i przyśpieszenie wyborów^[41].

15 kwietnia 2020 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim diecezji Callao^[42]. Funkcję tę pełnił do 26 maja 2021, kiedy zarząd nad diecezją objął biskup Luis Alberto Barrera Pacheco MCCI^[43].

30 stycznia 2023 papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej, wynosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa ad personam. Urząd objął 12 kwietnia 2023^[44].

9 lipca 2023 podczas modlitwy Anioł Pański papież Franciszek zapowiedział włączenie go do Kolegium Kardynałów^[45][46], a 30 września 2023 w trakcie konsystorza na placu Świętego Piotra^[47] kreował go kardynałem diakonem, a jako kościół tytularny nadał mu kościół św. Moniki^[48][49]. 28 stycznia 2024 uroczyście objął swój kościół tytularny w Rzymie. 6 lutego 2025 został podniesiony przez papieża do rangi kardynała biskupa, diecezji suburbikarnej Albano^[50].

4 października 2023 papież Franciszek mianował go członkiem Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, a także członkiem w następujących Dykasteriach: ds. Ewangelizacji – Sekcji ds. Pierwszej Ewangelizacji i Nowych Kościołów Partykularnych; Nauki Wiary; ds. Kościołów Wschodnich; ds. Duchowieństwa; ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego; ds. Kultury i Edukacji; ds. Tekstów Prawnych^[51].

21 kwietnia 2025 zrezygnował z pełnienia obowiązków kurialnych w związku ze śmiercią papieża Franciszka^[52][53].

W spekulacjach przed konklawe Prevost był uważany za czarnego konia w porównaniu z bardziej znanymi papabili^[54][55], chociaż odnotowano, że był sojusznikiem papieża Franciszka i potencjalnym kandydatem kompromisowym^[54][56].

Jego amerykańskie obywatelstwo było postrzegane jako potencjalna przeszkoda dla jego kandydatury, odzwierciedlając niepokój związany ze wzmocnieniem geopolitycznej potęgi Stanów Zjednoczonych^[57][58], Prevost był tego w pełni świadomy, wyjaśniając przyjacielowi w wiadomości tekstowej: „Jestem Amerykaninem, nie mogę zostać wybrany”^[59]. Zwolennicy twierdzili, że reprezentował on „godną środkową drogę”^[60].

8 maja 2025 podczas drugiego dnia konklawe, zwołanego po śmierci papieża Franciszka, w czwartym głosowaniu został wybrany na biskupa Rzymu – 267. papieża. Tradycyjny biały dym, obwieszczający światu wybór nowej głowy Kościoła katolickiego, pojawił się o godz. 18:07 CEST^[61].

Po tym, jak Leon XIV wyraził zgodę na objęcie funkcji papieża, kardynał protodiakon Dominique Mamberti ogłosił wybór, używając tradycyjnej łacińskiej formuły Habemus Papam^[62]. Leon XIV pojawił się na balkonie Bazyliki św. Piotra wraz z:

• kardynałem prodziekanem Pietro Parolinem;
• kardynałem protoprezbiterem elektorów Vinko Puljiciem;
• kardynałem protodiakonem Dominique Mambertim;
• mistrzem papieskich ceremonii liturgicznych arcybiskupem Diego Ravellim.

Leon XIV miał na sobie tradycyjną papieską czerwoną stułę i mucet – szaty, z których używania zrezygnował papież Franciszek po swoim wyborze w 2013^[63]. Jako papież został z urzędu prefektem Dykasterii ds. Ewangelizacji^[64].

Jako pierwszy papież w historii przeczytał swoje przemówienie, zamiast wygłosić je spontanicznie^[65][66][67]. Wygłosił je po włosku i hiszpańsku oraz udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi po łacinie^[68]. W trakcie przemówienia określił siebie mianem „syna św. Augustyna”, podkreślając swoje przywiązanie do zakonu augustianów^[69]. Część przemówienia, którą wygłosił w języku hiszpańskim była skierowana m.in. do mieszkańców diecezji Chiclayo, której był biskupem w latach 2015–2023^[69].

Posiadając podwójne obywatelstwo, amerykańskie i peruwiańskie^[70], jest drugim papieżem pochodzącym z kontynentu amerykańskiego (po swoim poprzedniku Franciszku), pierwszym w historii ze Stanów Zjednoczonych Ameryki^[71][72], a także pierwszym należącym do Zakonu Świętego Augustyna^[73]. Jest drugim po Hadrianie IV papieżem ojczyście anglofońskim^[74].

9 maja 2025 celebrował w Kaplicy Sykstyńskiej swoją pierwszą Mszę Świętą po wyborze na papieża^[75]. W homilii zwrócił uwagę na coraz częstsze prześladowanie, pogardzanie i wyśmiewanie ludzi wierzących^[75]. Wskazał ponadto, że nie tylko osoby niewierzące, ale także te ochrzczone, coraz częściej postrzegają Chrystusa nie jako Boga, lecz jako „superczłowieka lub charyzmatycznego lidera”^[75]. Dodał, że „kiedy jego obecność stanie się uciążliwa dla wymagań uczciwości i moralności, które on stawia, ten świat nie zawaha się odrzucić go i wyeliminować”^[75].

10 maja, podczas swojej pierwszej podróży poza Watykan, odwiedził augustiańskie Sanktuarium Matki Bożej Dobrej Rady w Genazzano oraz miejsce spoczynku zmarłego papieża Franciszka w Bazylice Matki Bożej Większej^[76]. Tego samego dnia spotkał się z kardynałami i wskazał, że inspiracją dla jego imienia papieskiego był papież Leon XIII, który „w historycznej encyklice Rerum novarum, poruszył kwestię społeczną w kontekście pierwszej wielkiej rewolucji przemysłowej”. Jak wskazywał Leon XIV, w obliczu kolejnej rewolucji przemysłowej i rozwoju sztucznej inteligencji, Kościołowi stawiane są „nowe wyzwania w zakresie obrony godności ludzkiej, sprawiedliwości i pracy”^[77]. Kardynał Fernando Filoni, który podczas konklawe pełnił funkcję skrutatora, ujawnił, że nowo wybrany papież początkowo rozważał przyjęcie imienia Augustyn^[78][79]. 11 maja odmówił pierwszą modlitwę Regina Coeli za swojego pontyfikatu. Nie zrobił tego – jak jego poprzednicy – z okna Pałacu Apostolskiego, lecz z balkonu bazyliki św. Piotra^[80]. W odniesieniu do wojny Izraela z Hamasem, zażądał natychmiastowego zawieszenia broni, udzielenia pomocy ludności cywilnej oraz uwolnienia wszystkich zakładników^[81]. Nawiązując do wojny rosyjsko-ukraińskiej, podkreślił, że „nosi w sercu cierpienia ukochanego narodu ukraińskiego” i wyraził konieczność osiągnięcia pokoju^[82].

12 maja spotkał się na audiencji z przedstawicielami mediów. W trakcie swojego przemówienia wezwał do ostudzenia języka debaty publicznej, określając go mianem „wojny słów”^[83]. Udzielił uczestnikom audiencji tradycyjnego błogosławieństwa pontyfikalnego w języku łacińskim^[84]. Postąpił tak inaczej niż jego poprzednik – Franciszek nie wypowiedział takiego błogosławieństwa ze względu na to, że część dziennikarzy nie była wyznania katolickiego czy też nie wierzyła w Boga w ogóle^[85].

14 maja Leon XIV spotkał się na audiencji z przedstawicielami katolickich Kościołów wschodnich^[86]. Zapowiedział katolikom wschodnim żyjącym w diasporze ochronę ich tradycji i tożsamości. Pochwalił poczucie misterium w liturgiach wschodniokatolickich, a także wschodnią duchowość – mistagogię, nieustanne wstawiennictwo, pokutę i post^[86]. Złożył ponadto propozycję mediacji między stronami trwających konfliktów międzynarodowych^[87] i odrzucił manicheistyczny podział ludzi na dobrych i złych, wysuwając na pierwszy plan fakt, że są istotami ludzkimi^[86]. 16 maja spotkał się na audiencji z przedstawicielami korpusu dyplomatycznego, akredytowanymi przy Stolicy Apostolskiej, w trakcie której zaprosił dyplomatów do podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz pokoju^[88]. Wskazał, że filarami działań misyjnych i pracy dyplomacji Stolicy Apostolskiej są pokój, sprawiedliwość i prawda^[89].

 Osobny artykuł: Inauguracja pontyfikatu papieża Leona XIV.

18 maja 2025 miała miejsce uroczysta liturgia rozpoczęcia pontyfikatu Leona XIV^[90]. Uroczystość rozpoczęła się od wspólnej modlitwy papieża z patriarchami i arcybiskupami większymi kościołów wschodnich, która miała symbolizować jedność Kościoła Wschodu i Zachodu^[91]. Następnie kard. Mario Zenari nałożył papieżowi paliusz, kard. Fridolin Ambongo odmówił modlitwę za nowego papieża, a kard. Luis Antonio Tagle nałożył mu Pierścień Rybaka^[92]. Pod koniec uroczystości odmówił modlitwę Regina Caeli, ponownie nawiązując do trwających konfliktów zbrojnych^[93]. W mszy inaugurującej pontyfikat papieża Leona XIV uczestniczyło 200 tys. wiernych, w tym 156 delegacji oficjalnych, m.in:

• prezydent Polski Andrzej Duda z małżonką;
• wiceprezydent USA James David Vance;
• przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen;
• prezydent Izraela Jicchak Herzog;
• prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, z którym Leon XIV spotkał się na prywatnej audiencji^[94][95].

20 maja 2025, dwa dni po inauguracji swojej posługi Piotrowej, papież Leon XIV objął w posiadanie bazylikę Bazylikę św. Pawła za Murami, modląc się przy grobie Apostoła Narodów i wygłaszając homilię skoncentrowaną na „łasce powołania” i „posłuszeństwie wiary”^[96]. 25 maja 2025, po przyjęciu po raz pierwszy od 1978 (od czasów inauguracji pontyfikatu Jana Pawła I)^[97] hołdu od burmistrza Rzymu Roberto Gualtieriego u stóp schodów Campidoglio^[98][99], udał się do bazyliki św. Jana na Lateranie, aby objąć w posiadanie rzymską katedrę^[100][101]; pod koniec celebracji eucharystycznej inauguracji papież dotarł do bazyliki Santa Maria Maggiore, aby pomodlić się przed ikoną Salus Populi Romani i odwiedzić grób swojego poprzednika^[102].

Postanowił wrócić do tradycji spędzania wakacji w papieskiej rezydencji w Castel Gandolfo, z którą zerwał jego poprzednik. Od 6 do 20 lipca oraz od 13 do 19 sierpnia 2025 roku spędził tam wakacje^[103]. Wprowadził nowy zwyczaj w tej kwestii tzw. wtorki w Castel Gandolfo, udając się w poniedziałkowy wieczór do letniej rezydencji, spędzając cały wtorkowy dzień, po czym wracając wieczorem do Watykanu^[104].

6 stycznia 2026 dokonał zamknięcia Drzwi Świętych w Bazylice św. Piotra na Watykanie – kończąc Jubileusz 2025 roku zapoczątkowany przez jego poprzednika^{[105][106][107]}.

7 i 8 stycznia 2026 roku papież Leon XIV zwołał swój pierwszy nadzwyczajny konsystorz, poświęcony reformie Kurii Rzymskiej oraz pogłębieniu kolegialności w zarządzaniu Kościołem. Podczas dwudniowych obrad w Watykanie Ojciec Święty dyskutował z Kolegium Kardynalskim nad nowymi kierunkami synodalności i wyzwaniami współczesnej ewangelizacji^{[108][109][110]}. Wydarzenie to, zakończone uroczystą Mszą Świętą w Bazylice św. Piotra, zapoczątkowało regularne konsultacje papieża z kardynałami^[111].

Imię tronowe(inne języki) Leona XIV zostało wybrane przez Roberta Francisa Prevosta na cześć papieża Leona XIII (1878–1903), autora encykliki Rerum novarum, która położyła fundamenty pod nowoczesną katolicką naukę społeczną^[112][113]. Według rzecznika Stolicy Apostolskiej, Matteo Bruniego, wybór ten stanowi bezpośrednie nawiązanie do kwestii godności pracy i praw pracowniczych w dobie transformacji technologicznej, w tym rozwoju sztucznej inteligencji^[114]. Leon XIV potwierdził tę motywację podczas przemówienia na Światowym Spotkaniu Ruchów Ludowych w październiku 2025 roku^[115].

Kardynał Fernando Chomalí wskazał, iż papież postrzega obecne zmiany kulturowe, związane z robotyką i sztuczną inteligencją, jako rodzaj „rewolucji kopernikańskiej”. W tym kontekście Leon XIV nawiązuje do dialogu ze światem współczesnym, który Leon XIII zainicjował w okresie rewolucji przemysłowej^[116]. Sam pontyfik podkreślił, że dziedzictwo nauki społecznej Kościoła jest odpowiedzią na wyzwania dla godności ludzkiej stawiane przez kolejną rewolucję przemysłową^{[117][118][119]}.

W wystąpieniach publicznych Leon XIV podkreśla potrzebę roztropności i odpowiedzialności w korzystaniu z mediów cyfrowych. Przestrzega przed „podsycanie podziałów i kontrowersji”, które mogą godzić w jedność wspólnoty kościelnej^[120]. Komentatorzy watykańscy, m.in. Christopher White z National Catholic Reporter, charakteryzują styl papieża jako wyważony, cechujący się ostrożnością oraz głębokim namysłem w formułowaniu wypowiedzi^[121].

Ważnym elementem pontyfikatu Leona XIV jest dążenie do jedności chrześcijan. Już podczas inauguracji papież odwoływał się do idei „siostrzanych kościołów” i modlił się o pojednanie świata poprzez komunię chrześcijan^{[122][123][124]}. W listopadzie 2025 roku odbył swoją pierwszą zagraniczną podróż apostolską do Turcji, gdzie wspólnie z przedstawicielami innych wyznań celebrował 1700. rocznicę Pierwszego Soboru Nicejskiego^[125].

Papież opowiada się również za powszechnym uznaniem wolności religijnej, którą nazywa „kamieniem węgielnym każdego sprawiedliwego społeczeństwa”. W jego ujęciu prawo to nie jest jedynie przywilejem nadawanym przez rządy, lecz niezbędnym warunkiem autentycznego pojednania i ochrony wolności sumienia^[126].

Od czasu swego pierwszego publicznego wystąpienia w Loggi Bazyliki świętego Piotra papież Leon XIV powrócił do noszenia stroju chórowego, którego nigdy nie używał jego poprzednik, a który obejmował czerwony mucet, krzyż pektoralny ze złotym sznurem i stułę papieską.

Podpisując się pod swoim pierwszym oficjalnym zdjęciem, opublikowanym przez media watykańskie, Ojciec Święty użył inicjałów PP^[127] w swoim imieniu papieskim, tradycyjnie używanym przez papieży, lecz nie używanym przez jego poprzednika.

W przeciwieństwie do papieża Franciszka, który postanowił na stałe zamieszkać w Domus Sanctae Marthae nawet po swoim wyborze, Leon XIV przywrócił zwyczaj zamieszkiwania w apartamencie papieskim w Pałacu Apostolskim.

Od początku swego pontyfikatu Leon XIV zdecydował odpoczywać w miesiącach letnich w willach papieskich w Castel Gandolfo, kontynuując starożytną tradycję, również porzuconą przez jego poprzednika. Nie zatrzymał się jednak w Pałacu Papieskim, przekształconym obecnie w muzeum, lecz w Willi Barberini^[128][129].

W uroczystość świętych Piotra i Pawła, Leon XIV przywrócił zwyczaj osobistego nakładania paliuszy metropolitom mianowanym w ciągu roku podczas celebracji Eucharystii^[130][131]; tradycja ta została porzucona przez papieża Franciszka w 2015 i zastąpiona bardziej uproszczoną celebracją, podczas której Ojciec Święty przekazywał paliusz do rąk arcybiskupa, a nakładał mu go legat papieski (zwykle nuncjusz apostolski) podczas późniejszej celebracji w jego lokalnym kościele.

Przywrócił poranną mszę w Boże Narodzenie, która nie była odprawiana od pontyfikatu Jana Pawła II^[132], oraz przywrócił tradycję pozdrawiania wiernych w różnych językach podczas świątecznego błogosławieństwa Urbi et Orbi^[133].

W okresie Wielkiego Postu przywrócił zwyczaj wizyt duszpasterskich w parafiach rzymskiej diecezji. Ponadto przywrócił zwyczaj odprawiania Mszy Wieczerzy Pańskiej w Bazylice św. Jana na Lateranie^[134].

 Osobny artykuł: Beatyfikowani i kanonizowani przez Leona XIV.

 Osobny artykuł: Podróże apostolskie Leona XIV.

Jako biskup Chiclayo krytykował koncepcję gender i sprzeciwiał się wprowadzeniu nauczania w tym zakresie w Peru, stwierdzając, że propagowanie ideologii „gender jest mylące, ponieważ ma na celu tworzenie płci, które nie istnieją”^[135]. Sprzeciwia się przyjmowaniu kobiet do stanu duchownego jako diakonów^[136].

Jako przełożony generalny Zakonu św. Augustyna w 2012 dystansował się wobec kultury popularnej z powodu promocji „przekonań i praktyk sprzecznych z Ewangelią”, a konkretnie „homoseksualnego stylu życia i alternatywnego modelu rodziny złożonej z dwóch partnerów tej samej płci i adoptowanych przez nich dzieci”^[137].

Jako kardynał angażował się w problematykę imigracji^[138] i skrytykował podejście administracji Donalda Trumpa w tej kwestii^[137].

Sprzeciwia się aborcji, eutanazji i karze śmierci^[139].

W 2022 jako biskup Chiclayo w jednym z wywiadów potępił wojnę rosyjsko-ukraińską, którą uznał za „prawdziwą inwazję, o charakterze imperialnym, w której Rosja dąży do podboju terytorium w celu zdobycia władzy”^[140].

Kiedy Robert Prevost został powołany w skład Dykasterii ds. Biskupów w 2019 roku, jego bliskim współpracownikiem został Blase Cupich, arcybiskup Chicago^{[141][33][142][143]}. Zdaniem Cupicha Leon XIV ma zbliżoną wizję Kościoła do swego poprzednika i został wybrany, aby kontynuować jego reformy, zaczynając od finansów Kurii Rzymskiej^[141].

Odznaczenia Stolicy Apostolskiej

Papież jest ex officio suwerenem zakonów podległych Stolicy Apostolskiej, z tego tytułu jest Wielkim Mistrzem następujących orderów:

• Order Najwyższy Chrystusa
• Order Złotej Ostrogi
• Order Piusa IX
• Order Świętego Grzegorza Wielkiego
• Order Świętego Sylwestra
• Kawaler Naszyjnika Orderu Grobu Świętego.

Odznaczenia zagraniczne

• Baliw Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji – SMOM, 2025^[144]
• Knight Grand Cross Orderu Łaźni – Wielka Brytania, 2025^[145]

Kibicuje amerykańskiej drużynie baseballowej Chicago White Sox^[146] oraz peruwiańskiemu zespołowi piłkarskiemu Alianza Lima^[147]. Jego ulubionym sportem jest tenis, określa się jako „amatorski gracz”^[148].

Jest poliglotą^[149], biegle włada językami angielskim, hiszpańskim, portugalskim, włoskim i francuskim. Ponadto potrafi czytać w języku niemieckim i po łacinie^[150]. Uczył się także języka keczua^[151][152].

Adhortacje apostolskie wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1.	2025	Dilexi te (Umiłowałem Cię)[153]	9 października 2025

Motu propria wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1.	2025	Coniuncta cura (Wspólna troska)[154]	6 października 2025
2.		Immota manet o podziale terytorium diecezji rzymskiej[155]	11 listopada 2025
3.		Sulla composizione e presidenza della pontifica commissione der lo stato della Cittá dell Vaticano (O składzie i przewodnictwie Komisji Państwa Watykańskiego)[156]	19 listopada 2025
4.		Sulla Composizione e Presidenza della Pontificia Commissione per lo Stato della Città del Vaticano (O składzie i przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego)[157]	21 listopada 2025

Listy apostolskie ogłoszone przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Disegnare nuove mappe di speranza (Kreślić nowe mapy nadziei)[158]	28 października 2025
2		In unitate fidei (W jedności wiary)[159]	23 listopada 2025
3		Una fedeltá che genera futuro (Wierność, która rodzi przyszłość)[160]	8 grudnia 2025
4		O znaczeniu archeologii z okazji stulecia Papieskiego Instytutu Archeologii Chrześcijańskiej[161]	11 grudnia 2025

Dekrety wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Decreto formulario e letture bibliche per la Messa per la custodia della creazione[162]	8 czerwca 2025

Reskrypty wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Rescriptum Ex Audientia Sanctissimi circa l’accoglienza delle persone diversamente abili nella comunità di lavoro della Santa Sede[163]	13 września 2025

Statuty wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Statuto dell’Apostolato del mare (Statut Apostolstwa Ludzi Morza)[164]	13 listopada 2025

Cyrografy wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Viniculum Unitatis et Caritatis (Więź fundacji i dobroczynności) koordynujący zbiórkę środków przez Stolicę Apostolską[165]	29 września 2025
2		Chirografo del Santo Padre Leone XIV con il quale ha stabilito San John Henry Newman Santo Patrono della Pontificia Università Urbaniana ustanawiający św. Jana Henryka Newmana patronem Papieskiego Uniwersytetu Urbaniana[166]	3 listopada 2025
3		Chirografo del Santo Padre Leone XIV d’istituzione dell’Apostolato del mare, quale organo di Coordinamento dell’Opera dell’Apostolato del mare ustanawiający nowy statut Apostolstwa Ludzi Morza[167]	13 listopada 2025
4		Chirografo del Santo Padre Leone XIV vinculum unitatis et caritatis sul coordinamento della raccolta fondi della Santa Sede dotyczący koordynacji zbiórek funduszy na potrzeby Stolicy Apostolskiej[168]	4 grudnia 2025
5	2026	Chirografo del Santo Padre Leone XIV circa la Giornata Mondiale dei Bambini[169]	12 lutego 2026

Regulaminy wydane przez Leona XIV
1	2025	Regolamento generale della Curia Romana[170]	23 listopada 2025

• Adam Sosnowski: Leon XIV. Biografia ilustrowana, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2025.
• Carlo Marroni: Papa Leone XIV. Vita, storia e segreti, Newton Compton Editori, Rzym 2025.

• Nota biograficzna Roberta Prevosta na stronie Dykasterii ds. Biskupów [online] [dostęp 2025-05-08]  (wł.).
• Nota biograficzna Roberta Prevosta na stronie Stolicy Apostolskiej (zarchiwizowane na stronie web.archive.org)
• Robert Prevost [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2025-05-08]  (ang.).