Leon XIV

Leon XIV

Leo Quartus Decimus

Robert Francis Prevost
Papież Biskup Rzymu Suweren Państwa Watykańskiego
Leon XIV (2025)
In Illo uno unum W Nim stanowimy jedno
Kraj działania	Stany Zjednoczone, Peru, Watykan
Data i miejsce urodzenia	14 września 1955 Chicago
Papież Prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji
Okres sprawowania	od 8 maja 2025
Prefekt Dykasterii ds. Biskupów
Okres sprawowania	12 kwietnia 2023 – 21 kwietnia 2025
Wyznanie	katolicyzm
Kościół	rzymskokatolicki
Inkardynacja	augustianie
Śluby zakonne	29 sierpnia 1981
Diakonat	10 września 1981
Prezbiterat	19 czerwca 1982
Nominacja biskupia	3 listopada 2014
Sakra biskupia	12 grudnia 2014
Kreacja kardynalska	30 września 2023 Franciszek
Kościół tytularny	św. Moniki
Pontyfikat	8 maja 2025
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Leon XIV (łac. Leo PP. XIV, wł. Leone XIV; wcześniej Robert Francis Prevost OSA; ur. 14 września 1955 w Chicago) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, augustianin, doktor prawa kanonicznego, 267. papież, 9. suweren Państwa Watykańskiego i prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 8 maja 2025.

Przełożony generalny Zakonu św. Augustyna w latach 2001–2013, administrator apostolski sede vacante diecezji Chiclayo w latach 2014–2015, biskup diecezjalny Chiclayo w latach 2015–2023, administrator apostolski diecezji Callao w latach 2020–2021, arcybiskup ad personam w latach 2023–2025, prefekt Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej w latach 2023–2025, kardynał w latach 2023–2025 (najpierw w stopniu diakona, w 2025 promowany do stopnia biskupa).

Urodził się w Chicago i dorastał na sąsiednim przedmieściu Dolton^[1]. W 1977 roku wstąpił do Zakonu Świętego Augustyna, a w 1982 roku przyjął święcenia kapłańskie. W 1987 roku uzyskał stopień doktora prawa kanonicznego (JCD) na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie^[2].

Jego posługa obejmowała szeroką działalność misyjną w Peru w latach 80. i 90. XX wieku, gdzie pracował jako proboszcz, urzędnik diecezjalny i wykładowca seminarium^[3]. Wybrany na generała zakonu augustianów, rezydował w Rzymie w latach 2001–2013. Następnie powrócił do Peru, gdzie w latach 2015–2023 sprawował funkcję biskupa Chiclayo. W 2023 roku papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i wyniósł do godności kardynalskiej^[4].

Jako purpurat kładł nacisk na synodalność i dialog misyjny, podejmując kwestie zmian klimatu oraz praw człowieka zgodnie z linią papieża Franciszka. Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń” ze względu na pochodzenie z mocarstwa, jakim są USA^[5][6].

Na cześć papieża Leona XIII wybrał imię Leon XIV, co miało stanowić odpowiedź Kościoła na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej i sztucznej inteligencji^[7].

Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń”, gdyż watykańscy informatorzy uważali perspektywę wyboru papieża ze Stanów Zjednoczonych za nierealną ze względu na status tego kraju jako mocarstwa^[8][9]. Na cześć papieża Leona XIII, który rozwinął nowoczesną katolicką naukę społeczną w obliczu zgiełku drugiej rewolucji przemysłowej, Prevost wybrał imię papieskie Leon XIV – zarówno by nawiązać do troski Leona XIII o robotników i sprawiedliwość, jak i w odpowiedzi na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej oraz sztucznej inteligencji^[10].

Jako papież konsekwentnie sprzeciwia się konfliktom zbrojnym i nacjonalizmowi, promując prawa migrantów i etyczne wykorzystanie technologii AI^[11].

Robert Prevost urodził się 14 września 1955 w Chicago jako syn Louisa Mariusa Prevosta (1920–1997) i Mildred z domu Martinez (1912–1990)^[12]. Robert był trzecim dzieckiem – jego dwaj starsi bracia to Louis Martin i John Joseph^[13]. Ich ojciec był synem imigrantów z Europy. Dziadek papieża ze strony ojca, Salvatore Giovanni Riggitano, pochodził z Włoch i po emigracji do USA w 1905 r. zmienił nazwisko na John R. Prevost – przyjmując panieńskie nazwisko swojej teściowej, Francuzki Jeanne Eugénie Prévost (1864–1939)^[14]. Rodzice Roberta Prevosta urodzili się w Chicago, obydwoje byli absolwentami katolickiego Uniwersytetu DePaul. Ojciec w czasie II wojny światowej służył w marynarce wojennej, pracował jako administrator okręgu szkolnego, matka pracowała jako bibliotekarka w szkole^[15]. Dziadek ze strony matki urodził się w Santo Domingo w Dominikanie, a babka w Nowym Orleanie^[16].

Robert Prevost dorastał w Dolton, na przedmieściach Chicago^[17], na terenie katolickiej parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej. Uczęszczał tam do ośmioklasowej szkoły parafialnej (St. Mary of the Assumption School) przy Kościele Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Chicago, którą ukończył w 1969^[18][19]. Śpiewał w chórze kościelnym i służył jako ministrant^[20]. W wieku 14 lat rozpoczął naukę w niższym seminarium duchownym (St. Augustine Seminary High School) w miejscowości Holland w stanie Michigan, ukończył je w 1973^[13].

Robert Prevost studiował na trzech uczelniach katolickich, w Villanovie, Chicago i Rzymie. W 1977 uzyskał licencjat z nauk matematycznych na Uniwersytecie Villanova(inne języki) w stanie Pensylwania. Dodatkowo studiował tam filozofię^[21]. W 2014 ta uczelnia uhonorowała go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych^[22]. W 1982 ukończył studia teologiczne na Katolickiej Unii Teologicznej w Chicago(inne języki), uzyskując tytuł magistra teologii (Master of Divinity) ze specjalizacją w misji międzykulturowej^[21]. W 1984 uzyskał licencjat prawa kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza z Akwinu w Rzymie, a trzy lata później zdobył stopień naukowy doktora prawa kanonicznego. Doktorat obronił z wyróżnieniem magna cum laude na podstawie rozprawy „Rola lokalnego przeora Zakonu Świętego Augustyna”^[21].

1 września 1977 wstąpił do nowicjatu zakonu św. Augustyna w Saint Louis w stanie Missouri, w prowincji Matki Bożej Dobrej Rady w Chicago. 2 września 1978, po zakończeniu nowicjatu, złożył pierwsze śluby zakonne, a 29 sierpnia 1981 złożył profesję wieczystą. W międzyczasie studiował teologię w Chicago oraz nauczał fizyki i matematyki w szkołach katolickich^[23]. 10 września 1981 przyjął święcenia diakonatu z rąk biskupa Thomasa Gumbletona w kościele św. Klary w Grosse Pointe Park w stanie Michigan^[24]. Święcenia prezbiteratu otrzymał 19 czerwca 1982 w augustiańskim kościele św. Moniki w Rzymie^[25]. Udzielił mu ich arcybiskup Jean Jadot, pro-przewodniczący Sekretariatu ds. Niechrześcijan^[13].

W latach 1985–1986 i 1988–1998 pracował w Peru. W 1985 został skierowany do pracy na misji Chulucanas, w regionie Piura, gdzie sprawował obowiązki wikariusza parafialnego katedry i kanclerza prałatury terytorialnej. W czasie drugiego pobytu w Peru trafił na misję Trujillo. Pełnił tu rolę dyrektora, odpowiedzialnego za wspólny program formacyjny dla kandydatów augustiańskich z wikariatów Chulucanas, Iquitos i Apurímac. W latach 1988–1992 sprawował urząd przeora tutejszego klasztoru św. Tomasza z Villanuevy^[26]. W archidiecezji Trujillo był wikariuszem sądowym i profesorem prawa kanonicznego, patrystyki i teologii moralnej w Wyższym Seminarium Duchownym (Colegio Seminario San Carlos y San Marcelo). Przez cały czas sprawował opiekę duszpasterską nad wspólnotą Matki Bożej Matki Kościoła, przekształconą później w parafię św. Ryty z Cascii, a w latach 1992–1999 był administratorem parafii Matki Bożej z Monserrat^[27][13].

W latach 1999–2001 był prowincjałem amerykańskiej prowincji zakonnej z siedzibą w Chicago. W latach 2001–2013, przez dwie kolejne sześcioletnie kadencje, był przeorem generalnym zakonu św. Augustyna, a w kolejnych dwóch latach wikariuszem prowincjalnym oraz dyrektorem formacyjnym w konwencie w Chicago. W 2014 Uniwersytet Villanova uhonorował go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych^[28].

3 listopada 2014 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim peruwiańskiej diecezji Chiclayo oraz biskupem tytularnym Sufar^[29]. Święcenia biskupie otrzymał 12 grudnia 2014, w święto Matki Bożej z Guadalupe^[13], w katedrze św. Marii(inne języki) w Chiclayo. Głównym konsekratorem był arcybiskup James Green, nuncjusz apostolski w Peru, zaś współkonsekratorami Jesús Moliné Labarta, biskup senior Chiclayo, i Salvador Piñeiro García-Calderón, arcybiskup metropolita Ayacucho. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa In Illo uno unum (pol. W Nim stanowimy jedno) z „Objaśnień Psalmów” św. Augustyna^[30]. 26 września 2015 papież mianował go biskupem diecezjalnym tejże diecezji^[31].

W latach 2018–2023 bp Robert Prevost był drugim wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Peru^[32][33][34]. Przewodniczył radzie prawnej KEP^[35]. We wrześniu 2022 był z ramienia KEP współautorem listu otwartego przeciwko rządowemu projektowi ustanowienia narodowego dnia ofiar wymuszonego zaginięcia z okresu wojny domowej w Peru (1980–2000) w dniu wolnego od pracy święta patronki kraju św. Róży z Limy (30 sierpnia)^[36][37]. W listopadzie 2022 uczestniczył w rozmowach KEP z prezydentem kraju Pedrem Castillem podczas kryzysu politycznego wywołanego trzecim impeachmentem Castilla(inne języki) ze strony zdominowanego przez fujimorystów Kongresu(inne języki)^[38][39] (ostatecznie KEP pozytywnie przyjęła złożenie oskarżonego o próbę zamachu stanu(inne języki) prezydenta z urzędu przez Kongres 7 grudnia^[40]). W lutym 2023 podczas krwawo tłumionych przez władze protestów przeciwko usunięciu Castilla wraz z kierownictwem KEP zaapelował w liście otwartym do Kongresu o zaprzestanie użycia przemocy, wysłuchanie żądań protestujących i przyśpieszenie wyborów^[41].

15 kwietnia 2020 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim diecezji Callao^[42]. Funkcję tę pełnił do 26 maja 2021, kiedy zarząd nad diecezją objął biskup Luis Alberto Barrera Pacheco MCCI^[43].

30 stycznia 2023 papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej, wynosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa ad personam. Urząd objął 12 kwietnia 2023^[44].

9 lipca 2023 podczas modlitwy Anioł Pański papież Franciszek zapowiedział włączenie go do Kolegium Kardynałów^[45][46], a 30 września 2023 w trakcie konsystorza na placu Świętego Piotra^[47] kreował go kardynałem diakonem, a jako kościół tytularny nadał mu kościół św. Moniki^[48][49]. 28 stycznia 2024 uroczyście objął swój kościół tytularny w Rzymie. 6 lutego 2025 został podniesiony przez papieża do rangi kardynała biskupa, diecezji suburbikarnej Albano^[50].

4 października 2023 papież Franciszek mianował go członkiem Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, a także członkiem w następujących Dykasteriach: ds. Ewangelizacji – Sekcji ds. Pierwszej Ewangelizacji i Nowych Kościołów Partykularnych; Nauki Wiary; ds. Kościołów Wschodnich; ds. Duchowieństwa; ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego; ds. Kultury i Edukacji; ds. Tekstów Prawnych^[51].

21 kwietnia 2025 zrezygnował z pełnienia obowiązków kurialnych w związku ze śmiercią papieża Franciszka^[52][53].

W spekulacjach przed konklawe Prevost był uważany za czarnego konia w porównaniu z bardziej znanymi papabili^[54][55], chociaż odnotowano, że był sojusznikiem papieża Franciszka i potencjalnym kandydatem kompromisowym^[54][56].

Jego amerykańskie obywatelstwo było postrzegane jako potencjalna przeszkoda dla jego kandydatury, odzwierciedlając niepokój związany ze wzmocnieniem geopolitycznej potęgi Stanów Zjednoczonych^[57][58], Prevost był tego w pełni świadomy, wyjaśniając przyjacielowi w wiadomości tekstowej: „Jestem Amerykaninem, nie mogę zostać wybrany”^[59]. Zwolennicy twierdzili, że reprezentował on „godną środkową drogę”^[60].

8 maja 2025 podczas drugiego dnia konklawe, zwołanego po śmierci papieża Franciszka, w czwartym głosowaniu został wybrany na biskupa Rzymu – 267. papieża. Tradycyjny biały dym, obwieszczający światu wybór nowej głowy Kościoła katolickiego, pojawił się o godz. 18:07 CEST^[61].

Po tym, jak Leon XIV wyraził zgodę na objęcie funkcji papieża, kardynał protodiakon Dominique Mamberti ogłosił wybór, używając tradycyjnej łacińskiej formuły Habemus Papam^[62]. Leon XIV pojawił się na balkonie Bazyliki św. Piotra wraz z:

• kardynałem prodziekanem Pietro Parolinem;
• kardynałem protoprezbiterem elektorów Vinko Puljiciem;
• kardynałem protodiakonem Dominique Mambertim;
• mistrzem papieskich ceremonii liturgicznych arcybiskupem Diego Ravellim.

Leon XIV miał na sobie tradycyjną papieską czerwoną stułę i mucet – szaty, z których używania zrezygnował papież Franciszek po swoim wyborze w 2013^[63]. Jako papież został z urzędu prefektem Dykasterii ds. Ewangelizacji^[64].

Jako pierwszy papież w historii przeczytał swoje przemówienie, zamiast wygłosić je spontanicznie^[65][66][67]. Wygłosił je po włosku i hiszpańsku oraz udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi po łacinie^[68]. W trakcie przemówienia określił siebie mianem „syna św. Augustyna”, podkreślając swoje przywiązanie do zakonu augustianów^[69]. Część przemówienia, którą wygłosił w języku hiszpańskim była skierowana m.in. do mieszkańców diecezji Chiclayo, której był biskupem w latach 2015–2023^[69].

Posiadając podwójne obywatelstwo, amerykańskie i peruwiańskie^[70], jest drugim papieżem pochodzącym z kontynentu amerykańskiego (po swoim poprzedniku Franciszku), pierwszym w historii ze Stanów Zjednoczonych Ameryki^[71][72], a także pierwszym należącym do Zakonu Świętego Augustyna^[73]. Jest drugim po Hadrianie IV papieżem ojczyście anglofońskim^[74].

9 maja 2025 celebrował w Kaplicy Sykstyńskiej swoją pierwszą Mszę Świętą po wyborze na papieża^[75]. W homilii zwrócił uwagę na coraz częstsze prześladowanie, pogardzanie i wyśmiewanie ludzi wierzących^[75]. Wskazał ponadto, że nie tylko osoby niewierzące, ale także te ochrzczone, coraz częściej postrzegają Chrystusa nie jako Boga, lecz jako „superczłowieka lub charyzmatycznego lidera”^[75]. Dodał, że „kiedy jego obecność stanie się uciążliwa dla wymagań uczciwości i moralności, które on stawia, ten świat nie zawaha się odrzucić go i wyeliminować”^[75].

10 maja, podczas swojej pierwszej podróży poza Watykan, odwiedził augustiańskie Sanktuarium Matki Bożej Dobrej Rady w Genazzano oraz miejsce spoczynku zmarłego papieża Franciszka w Bazylice Matki Bożej Większej^[76]. Tego samego dnia spotkał się z kardynałami i wskazał, że inspiracją dla jego imienia papieskiego był papież Leon XIII, który „w historycznej encyklice Rerum novarum, poruszył kwestię społeczną w kontekście pierwszej wielkiej rewolucji przemysłowej”. Jak wskazywał Leon XIV, w obliczu kolejnej rewolucji przemysłowej i rozwoju sztucznej inteligencji, Kościołowi stawiane są „nowe wyzwania w zakresie obrony godności ludzkiej, sprawiedliwości i pracy”^[77]. Kardynał Fernando Filoni, który podczas konklawe pełnił funkcję skrutatora, ujawnił, że nowo wybrany papież początkowo rozważał przyjęcie imienia Augustyn^[78][79]. 11 maja odmówił pierwszą modlitwę Regina Coeli za swojego pontyfikatu. Nie zrobił tego – jak jego poprzednicy – z okna Pałacu Apostolskiego, lecz z balkonu bazyliki św. Piotra^[80]. W odniesieniu do wojny Izraela z Hamasem, zażądał natychmiastowego zawieszenia broni, udzielenia pomocy ludności cywilnej oraz uwolnienia wszystkich zakładników^[81]. Nawiązując do wojny rosyjsko-ukraińskiej, podkreślił, że „nosi w sercu cierpienia ukochanego narodu ukraińskiego” i wyraził konieczność osiągnięcia pokoju^[82].

12 maja spotkał się na audiencji z przedstawicielami mediów. W trakcie swojego przemówienia wezwał do ostudzenia języka debaty publicznej, określając go mianem „wojny słów”^[83]. Udzielił uczestnikom audiencji tradycyjnego błogosławieństwa pontyfikalnego w języku łacińskim^[84]. Postąpił tak inaczej niż jego poprzednik – Franciszek nie wypowiedział takiego błogosławieństwa ze względu na to, że część dziennikarzy nie była wyznania katolickiego, czy też nie wierzyła w Boga w ogóle^[85].

14 maja Leon XIV spotkał się na audiencji z przedstawicielami katolickich Kościołów wschodnich^[86]. Zapowiedział katolikom wschodnim żyjącym w diasporze ochronę ich tradycji i tożsamości. Pochwalił poczucie misterium w liturgiach wschodniokatolickich, a także wschodnią duchowość – mistagogię, nieustanne wstawiennictwo, pokutę i post^[86]. Złożył ponadto propozycję mediacji między stronami trwających konfliktów międzynarodowych^[87] i odrzucił manicheistyczny podział ludzi na dobrych i złych, wysuwając na pierwszy plan fakt, że są istotami ludzkimi^[86]. 16 maja spotkał się na audiencji z przedstawicielami korpusu dyplomatycznego, akredytowanymi przy Stolicy Apostolskiej, w trakcie której zaprosił dyplomatów do podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz pokoju^[88]. Wskazał, że filarami działań misyjnych i pracy dyplomacji Stolicy Apostolskiej są pokój, sprawiedliwość i prawda^[89].

 Osobny artykuł: Inauguracja pontyfikatu papieża Leona XIV.

18 maja 2025 miała miejsce uroczysta liturgia rozpoczęcia pontyfikatu Leona XIV^[90]. Uroczystość rozpoczęła się od wspólnej modlitwy papieża z patriarchami i arcybiskupami większymi kościołów wschodnich, która miała symbolizować jedność Kościoła Wschodu i Zachodu^[91]. Następnie kard. Mario Zenari nałożył papieżowi paliusz, kard. Fridolin Ambongo odmówił modlitwę za nowego papieża, a kard. Luis Antonio Tagle nałożył mu Pierścień Rybaka^[92]. Pod koniec uroczystości odmówił modlitwę Regina Caeli, ponownie nawiązując do trwających konfliktów zbrojnych^[93]. W mszy inaugurującej pontyfikat papieża Leona XIV uczestniczyło 200 tys. wiernych, w tym 156 delegacji oficjalnych, m.in.:

• prezydent Polski Andrzej Duda z małżonką;
• wiceprezydent USA James David Vance;
• przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen;
• prezydent Izraela Jicchak Herzog;
• prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, z którym Leon XIV spotkał się na prywatnej audiencji^[94][95].

20 maja 2025, dwa dni po inauguracji swojej posługi Piotrowej, papież Leon XIV objął w posiadanie bazylikę Bazylikę św. Pawła za Murami, modląc się przy grobie Apostoła Narodów i wygłaszając homilię skoncentrowaną na „łasce powołania” i „posłuszeństwie wiary”^[96]. 25 maja 2025, po przyjęciu po raz pierwszy od 1978 (od czasów inauguracji pontyfikatu Jana Pawła I)^[97] hołdu od burmistrza Rzymu Roberto Gualtieriego u stóp schodów Campidoglio^[98][99], udał się do bazyliki św. Jana na Lateranie, aby objąć w posiadanie rzymską katedrę^[100][101]; pod koniec celebracji eucharystycznej inauguracji papież dotarł do bazyliki Santa Maria Maggiore, aby pomodlić się przed ikoną Salus Populi Romani i odwiedzić grób swojego poprzednika^[102].

Postanowił wrócić do tradycji spędzania wakacji w papieskiej rezydencji w Castel Gandolfo, z którą zerwał jego poprzednik. Od 6 do 20 lipca oraz od 13 do 19 sierpnia 2025 roku spędził tam wakacje^[103]. Wprowadził nowy zwyczaj w tej kwestii tzw. wtorki w Castel Gandolfo, udając się w poniedziałkowy wieczór do letniej rezydencji, spędzając cały wtorkowy dzień, po czym wracając wieczorem do Watykanu^[104].

6 stycznia 2026 dokonał zamknięcia Drzwi Świętych w Bazylice św. Piotra na Watykanie – kończąc Jubileusz 2025 roku zapoczątkowany przez jego poprzednika^{[105][106][107]}.

7 i 8 stycznia 2026 roku papież Leon XIV zwołał swój pierwszy nadzwyczajny konsystorz, poświęcony reformie Kurii Rzymskiej oraz pogłębieniu kolegialności w zarządzaniu Kościołem. Podczas dwudniowych obrad w Watykanie Ojciec Święty dyskutował z Kolegium Kardynalskim nad nowymi kierunkami synodalności i wyzwaniami współczesnej ewangelizacji^{[108][109][110]}. Wydarzenie to, zakończone uroczystą Mszą Świętą w Bazylice św. Piotra, zapoczątkowało regularne konsultacje papieża z kardynałami^[111].

Imię tronowe(inne języki) Leona XIV zostało wybrane przez Roberta Francisa Prevosta na cześć papieża Leona XIII (1878–1903), autora encykliki Rerum novarum, która położyła fundamenty pod nowoczesną katolicką naukę społeczną^[112][113]. Według rzecznika Stolicy Apostolskiej, Matteo Bruniego, wybór ten stanowi bezpośrednie nawiązanie do kwestii godności pracy i praw pracowniczych w dobie transformacji technologicznej, w tym rozwoju sztucznej inteligencji^[114]. Leon XIV potwierdził tę motywację podczas przemówienia na Światowym Spotkaniu Ruchów Ludowych w październiku 2025 roku^[115].

Kardynał Fernando Chomalí wskazał, iż papież postrzega obecne zmiany kulturowe, związane z robotyką i sztuczną inteligencją, jako rodzaj „rewolucji kopernikańskiej”. W tym kontekście Leon XIV nawiązuje do dialogu ze światem współczesnym, który Leon XIII zainicjował w okresie rewolucji przemysłowej^[116]. Sam pontyfik podkreślił, że dziedzictwo nauki społecznej Kościoła jest odpowiedzią na wyzwania dla godności ludzkiej stawiane przez kolejną rewolucję przemysłową^{[117][118][119]}.

W wystąpieniach publicznych Leon XIV podkreśla potrzebę roztropności i odpowiedzialności w korzystaniu z mediów cyfrowych. Przestrzega przed „podsycanie podziałów i kontrowersji”, które mogą godzić w jedność wspólnoty kościelnej^[120]. Komentatorzy watykańscy, m.in. Christopher White z National Catholic Reporter, charakteryzują styl papieża jako wyważony, cechujący się ostrożnością oraz głębokim namysłem w formułowaniu wypowiedzi^[121].

Ważnym elementem pontyfikatu Leona XIV jest dążenie do jedności chrześcijan. Już podczas inauguracji papież odwoływał się do idei „siostrzanych kościołów” i modlił się o pojednanie świata poprzez komunię chrześcijan^{[122][123][124]}. W listopadzie 2025 roku odbył swoją pierwszą zagraniczną podróż apostolską do Turcji, gdzie wspólnie z przedstawicielami innych wyznań celebrował 1700. rocznicę Pierwszego Soboru Nicejskiego^[125].

Papież opowiada się również za powszechnym uznaniem wolności religijnej, którą nazywa „kamieniem węgielnym każdego sprawiedliwego społeczeństwa”. W jego ujęciu prawo to nie jest jedynie przywilejem nadawanym przez rządy, lecz niezbędnym warunkiem autentycznego pojednania i ochrony wolności sumienia^[126].

Od czasu swego pierwszego publicznego wystąpienia w Loggi Bazyliki świętego Piotra papież Leon XIV powrócił do noszenia stroju chórowego, którego nigdy nie używał jego poprzednik, a który obejmował czerwony mucet, krzyż pektoralny ze złotym sznurem i stułę papieską.

Podpisując się pod swoim pierwszym oficjalnym zdjęciem, opublikowanym przez media watykańskie, Ojciec Święty użył inicjałów PP^[127] w swoim imieniu papieskim, tradycyjnie używanym przez papieży, lecz nie używanym przez jego poprzednika.

W przeciwieństwie do papieża Franciszka, który postanowił na stałe zamieszkać w Domus Sanctae Marthae nawet po swoim wyborze, Leon XIV przywrócił zwyczaj zamieszkiwania w apartamencie papieskim w Pałacu Apostolskim.

Od początku swego pontyfikatu Leon XIV zdecydował odpoczywać w miesiącach letnich w willach papieskich w Castel Gandolfo, kontynuując starożytną tradycję, również porzuconą przez jego poprzednika. Nie zatrzymał się jednak w Pałacu Papieskim, przekształconym obecnie w muzeum, lecz w Willi Barberini^[128][129].

W uroczystość świętych Piotra i Pawła, Leon XIV przywrócił zwyczaj osobistego nakładania paliuszy metropolitom mianowanym w ciągu roku podczas celebracji Eucharystii^[130][131]; tradycja ta została porzucona przez papieża Franciszka w 2015 i zastąpiona bardziej uproszczoną celebracją, podczas której Ojciec Święty przekazywał paliusz do rąk arcybiskupa, a nakładał mu go legat papieski (zwykle nuncjusz apostolski) podczas późniejszej celebracji w jego lokalnym kościele.

Przywrócił poranną mszę w Boże Narodzenie, która nie była odprawiana od pontyfikatu Jana Pawła II^[132], oraz przywrócił tradycję pozdrawiania wiernych w różnych językach podczas świątecznego błogosławieństwa Urbi et Orbi^[133].

W okresie Wielkiego Postu przywrócił zwyczaj wizyt duszpasterskich w parafiach rzymskiej diecezji. Ponadto przywrócił zwyczaj odprawiania Mszy Wieczerzy Pańskiej w Bazylice św. Jana na Lateranie^[134].

W marcu 2026 roku oficjalnie objął apartamenty papieskie znajdujące się na trzecim piętrze Pałacu Apostolskiego. Decyzja ta została odnotowana przez media watykańskie jako symboliczny powrót do wielowiekowej tradycji rezydencjonalnej biskupów Rzymu, od której odstąpił jego bezpośredni poprzednik, papież Franciszek (zamieszkujący w Domu św. Marty)^[135].

 Osobny artykuł: Beatyfikowani i kanonizowani przez Leona XIV.

 Osobny artykuł: Podróże apostolskie Leona XIV.

Jako biskup Chiclayo krytykował koncepcję gender i sprzeciwiał się wprowadzeniu nauczania w tym zakresie w Peru, stwierdzając, że „propagowanie ideologii gender jest mylące, ponieważ ma na celu tworzenie płci, które nie istnieją”^[136]. Sprzeciwia się przyjmowaniu kobiet do stanu duchownego jako diakonów^[137].

Jako przełożony generalny Zakonu św. Augustyna w 2012 dystansował się wobec kultury popularnej z powodu promocji „przekonań i praktyk sprzecznych z Ewangelią”, a konkretnie „homoseksualnego stylu życia i alternatywnego modelu rodziny złożonej z dwóch partnerów tej samej płci i adoptowanych przez nich dzieci”^[138].

Jako kardynał angażował się w problematykę imigracji^[139] i skrytykował podejście administracji Donalda Trumpa w tej kwestii^[138].

Sprzeciwia się aborcji, eutanazji i karze śmierci^[140].

W 2022 jako biskup Chiclayo w jednym z wywiadów potępił wojnę rosyjsko-ukraińską, którą uznał za „prawdziwą inwazję, o charakterze imperialnym, w której Rosja dąży do podboju terytorium w celu zdobycia władzy”^[141].

Kiedy Robert Prevost został powołany w skład Dykasterii ds. Biskupów w 2019 roku, jego bliskim współpracownikiem został Blase Cupich, arcybiskup Chicago^{[142][33][143][144]}. Zdaniem Cupicha Leon XIV ma zbliżoną wizję Kościoła do swego poprzednika i został wybrany, aby kontynuować jego reformy, zaczynając od finansów Kurii Rzymskiej^[142].

Odznaczenia Stolicy Apostolskiej

Papież jest ex officio suwerenem zakonów podległych Stolicy Apostolskiej, z tego tytułu jest Wielkim Mistrzem następujących orderów:

• Order Najwyższy Chrystusa
• Order Złotej Ostrogi
• Order Piusa IX
• Order Świętego Grzegorza Wielkiego
• Order Świętego Sylwestra
• Kawaler Naszyjnika Orderu Grobu Świętego.

Odznaczenia zagraniczne

• Baliw Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji – SMOM, 2025^[145]
• Knight Grand Cross Orderu Łaźni – Wielka Brytania, 2025^[146]

Kibicuje amerykańskiej drużynie baseballowej Chicago White Sox^[147] oraz peruwiańskiemu zespołowi piłkarskiemu Alianza Lima^[148]. Jego ulubionym sportem jest tenis, określa się jako „amatorski gracz”^[149].

Jest poliglotą^[150], biegle włada językami angielskim, hiszpańskim, portugalskim, włoskim i francuskim. Ponadto potrafi czytać w języku niemieckim i po łacinie^[151]. Uczył się także języka keczua^[152][153].

Adhortacje apostolskie wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1.	2025	Dilexi te (Umiłowałem Cię)[154]	9 października 2025

Motu propria wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1.	2025	Coniuncta cura (Wspólna troska)[155]	6 października 2025
2.		Immota manet o podziale terytorium diecezji rzymskiej[156]	11 listopada 2025
3.		Sulla composizione e presidenza della pontifica commissione der lo stato della Cittá dell Vaticano (O składzie i przewodnictwie Komisji Państwa Watykańskiego)[157]	19 listopada 2025
4.		Sulla Composizione e Presidenza della Pontificia Commissione per lo Stato della Città del Vaticano (O składzie i przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego)[158]	21 listopada 2025

Listy apostolskie ogłoszone przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Disegnare nuove mappe di speranza (Kreślić nowe mapy nadziei)[159]	28 października 2025
2		In unitate fidei (W jedności wiary)[160]	23 listopada 2025
3		Una fedeltá che genera futuro (Wierność, która rodzi przyszłość)[161]	8 grudnia 2025
4		O znaczeniu archeologii z okazji stulecia Papieskiego Instytutu Archeologii Chrześcijańskiej[162]	11 grudnia 2025

Dekrety wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Decreto formulario e letture bibliche per la Messa per la custodia della creazione[163]	8 czerwca 2025

Reskrypty wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Rescriptum Ex Audientia Sanctissimi circa l’accoglienza delle persone diversamente abili nella comunità di lavoro della Santa Sede[164]	13 września 2025

Statuty wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Statuto dell’Apostolato del mare (Statut Apostolstwa Ludzi Morza)[165]	13 listopada 2025

Cyrografy wydane przez Leona XIV
Lp.	Rok	Tytuł	Data wydania
1	2025	Viniculum Unitatis et Caritatis (Więź fundacji i dobroczynności) koordynujący zbiórkę środków przez Stolicę Apostolską[166]	29 września 2025
2		Chirografo del Santo Padre Leone XIV con il quale ha stabilito San John Henry Newman Santo Patrono della Pontificia Università Urbaniana ustanawiający św. Jana Henryka Newmana patronem Papieskiego Uniwersytetu Urbaniana[167]	3 listopada 2025
3		Chirografo del Santo Padre Leone XIV d’istituzione dell’Apostolato del mare, quale organo di Coordinamento dell’Opera dell’Apostolato del mare ustanawiający nowy statut Apostolstwa Ludzi Morza[168]	13 listopada 2025
4		Chirografo del Santo Padre Leone XIV vinculum unitatis et caritatis sul coordinamento della raccolta fondi della Santa Sede dotyczący koordynacji zbiórek funduszy na potrzeby Stolicy Apostolskiej[169]	4 grudnia 2025
5	2026	Chirografo del Santo Padre Leone XIV circa la Giornata Mondiale dei Bambini[170]	12 lutego 2026

Regulaminy wydane przez Leona XIV
1	2025	Regolamento generale della Curia Romana[171]	23 listopada 2025

• Adam Sosnowski: Leon XIV. Biografia ilustrowana, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2025.
• Carlo Marroni: Papa Leone XIV. Vita, storia e segreti, Newton Compton Editori, Rzym 2025.

• Nota biograficzna Roberta Prevosta na stronie Dykasterii ds. Biskupów [online] [dostęp 2025-05-08]  (wł.).
• Nota biograficzna Roberta Prevosta na stronie Stolicy Apostolskiej (zarchiwizowane na stronie web.archive.org)
• Robert Prevost [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2025-05-08]  (ang.).