kościół filialny | |||||||||||||
![]() Widok na kościół i klasztor z wieży kościoła św. Mikołaja | |||||||||||||
Państwo | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kraj związkowy | |||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||
Kościół | |||||||||||||
Archidiecezja | |||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||
Wspomnienie liturgiczne | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
Położenie na mapie Badenii-Wirtembergii ![]() | |||||||||||||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||||||||||||
![]() |
Kościół franciszkanów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (niem. Franziskanerkirche zur unbefleckten Empfängnis) – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w niemieckim mieście Überlingen. Kościół wzniesiono przy północnym murze średniowiecznego miasta, w pobliżu bramy, zwanej Bramą Franciszkańską (niem. Franziskanertor)[1]. Dawny kościół klasztorny, obecnie własność miasta użyczana miejskiej parafii na poranne, niedzielne nabożeństwa i regularnie wykorzystywana jako miejsce organizacji koncertów[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza wzmianka o klasztorze w Überlingen pochodzi z roku 1259. Liczba braci wahała się zwykle od dziesięciu do piętnastu[1]. Obecny kościół wzniesiono w 1348 roku[2]. W XIV wieku zakonnicy uzyskali prawo do spowiadania, głoszenia kazań i odprawiania pogrzebów, a opłaty z pogrzebów na przykościelnym cmentarzu stanowiły istotne źródło dochodów klasztoru. Przez lata w salach klasztornych organizowano wyboru na burmistrza miasta. W 1525 wygłoszono tu luterańskie kazanie, co skutkowało wypędzeniem kaznodziei przez radę miejską. W 1532 zakazano pochówków na klasztornym cmentarzu po wybudowaniu nowej, miejskiej nekropolii. W 1582 radni zgodzili się na funkcjonowanie cmentarza, nakładając jednak wysoki podatek od dochodów z nim związanych. Podczas wojny trzydziestoletniej franciszkanie przejęli opiekę duszpasterską nad parafiami Andelshofen i Lippertsreute . Pod koniec wojny w 1647 parafie odebrano klasztorowi, a w placówce pozostało zaledwie czterech księży. W 1653 rada miejska zaproponowała przełożonemu prowincji likwidację placówki i zastąpienie jej klasztorem jezuickim z kolegium, co spotkało się z kontrpropozycją franciszkanów polegającą na założeniu własnej uczelni. Od 1675 instytucja oferowała pełne studia filozoficzne. Początkowo lekcje odbywały się w budynku szkoły przy kościele farnym, a w 1712 wzniesiono nowy gmach na terenie klasztoru. W rozwój uczelni wkład miało również miasto. Od końca XVII wieku sytuacja gospodarcza polepszała się. W latach 1700–1709 wyremontowano zabudowania klasztorne, a w latach 1752–1766 kościół przebudowano w stylu barokowym. W 1802 roku opiekę nad wszystkimi klasztorami w mieście przejął zakon krzyżacki. W tamtym czasie przebywało tu 5 braci świeckich oraz 12 księży, w tym 7 wykładowców. W 1805 nadzór nad placówką przejęły władze Badenii, które zlikwidowały ją w 1808 roku. W 1817 zabudowania nabyło miasto i przeznaczyło je na cele oświatowe, a w 1857 założono tu szpital, funkcjonujący dziś jako dom opieki społecznej[1].
Architektura i wyposażenie
[edytuj | edytuj kod]Kościół trójnawowy, o układzie bazylikowym. Pierwotnie gotycki, w XVIII wieku przebudowany w stylu późbarokowym wg projektu Johanna Michaela Beera. Freski zdobiące sklepienie korpusu nawowego wykonał Franz Ludwig Hermann , a prezbiterium – Sebastian Schilling. Rokokowy ołtarz główny jest dziełem Josepha Antona Feuchtmayera , zdobi go obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej pędzla Gottfrieda Bernharda Göza z 1754[3]. Przy ołtarzu ustawiono rzeźby świętych: Wawrzyńca, Szczepana, Franciszka i Antoniego[2]. Część wyposażenia pochodzi z tutejszego klasztoru kapucynów . Wnętrze zdobią również późnogotycka rzeźba Madonny z około 1500 roku i krucyfiks autorstwa Jörga Zürna z około 1620 roku. Oba przedmioty pierwotnie znajdowały się w zabudowaniach klasztornych[3]. 36-głosowe organy wykonało przedsiębiorstwo Mönch Orgelbau , zainstalowano je w zachowanym prospekcie z 1757 roku autorstwa Johanna Georga Aichgassera[4].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Absyda
-
Widok z północnego wschodu
-
Fasada
-
Wnętrze
-
Iluzoryczna kopuła namalowana na sklepieniu
-
Ołtarz główny
-
Ołtarze boczne
-
Ambona
-
Organy
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Klöster in Baden-Württemberg: Kloster [online], www.kloester-bw.de [dostęp 2024-08-02] .
- ↑ a b c Franziskanerkirche [online], Kath. Seelsorgeeinheit Überlingen [dostęp 2024-08-02] (niem.).
- ↑ a b Kunstschätze Franziskanerkirche [online], www.spitalfonds.de [dostęp 2024-08-02] (niem.).
- ↑ Überlingen, Franziskanerkirche [online], www.bezirkskantorei.de [dostęp 2024-08-02] .