Spis treści
Quebrada de Humahuaca
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
![]() Paleta del Pintor, Quebrada de Humahuaca | |
Państwo | |
---|---|
Typ |
kulturowy |
Spełniane kryterium |
II, III, IV |
Numer ref. | |
Region[b] |
Ameryka Łacińska i Karaiby |
Historia wpisania na listę | |
Quebrada de Humahuaca – obszar obejmujący dolinę rzeki Rio Grande oraz okoliczne góry i obszary położony w prowincji Jujuy w Argentynie. Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO pod numerem 1116[1]. Quebrada de Humahuaca położona jest pomiędzy wysokim płaskowyżem Puna na zachodzie, a wschodnimi wilgotnymi, ciepłymi terenami leśnymi ciągnącymi się wzdłuż wschodnich zboczy Andów od Peru przez Boliwię do północnej Argentyny zwanymi Yungas[2]. Doliną rzeki Rio Grande biegnie także wpisany na listę UNECO ważny szlak kulturowy Qhapac Ñan. Quebrada de Humahuaca rozciąga się na przestrzeni około 155 km od źródeł Rio Grande w departamencie Cochinoca na wysokim zimnym płaskowyżu Andów w okolicach miejscowości Tres Cruces w departamencie Humahuaca do jej dopływu Rio León w okolicach miejscowości León w departamencie Doctor Manuel Belgrano[1].
Dolina stanowi od około 10 tysięcy lat ważny trakt łączący wysokogórskie zimne tereny Andów z rozległymi równinami o umiarkowanym klimacie południowo-wschodniej Ameryki Południowej. Charakteryzuje się prawie niezmienionym przez człowieka środowiskiem naturalnym, w którym jednak widoczne są setki stanowisk archeologicznych. Świadczą one o tym, że dolina Quebrada de Humahuaca była używana jako główny szlak handlowy od czasów prehistorycznych. O jej liczącym ponad 100 wieków znaczeniu dla kultury świadczą liczne stanowiska od okresu późnego paleolitu, wczesnego neolitu, okresu prekolumbijskiego, Imperium Inków poprzez hiszpańskie miasta, osady i misje do miejsc związanych z walką i uzyskaniem niepodległości Argentyny[1]. Jednym z najciekawszych stanowisk archeologicznych w dolinie jest stanowisko w Coctaca[3]. Obszar pól tarasowych należących do kultury Omaguaca rozciągał się na kilka kilometrów i według szacunków służył jako zaopatrzenie dla populacji liczącej około 10 tysięcy[3]. Kolejnym ważnym stanowiskiem w Quebrada de Humahuaca jest Pucará de Tilcara. Znajdujące się około kilometra od miejscowości Tilcara wzgórze położone w dolinie rzeki Rio Grande. Stanowisko zostało odkryte w 1903 roku, a zrekonstruowane w latach pięćdziesiątych XX wieku[4][5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c UNESCO: Quebrada de Humahuaca. [dostęp 2020-04-19]. (ang.).
- ↑ Jujuy energia viva: Yungas. [dostęp 2020-04-21]. (hiszp.).
- ↑ a b Coctaca. Sitios Arqueológicos y Arqueoastronómicos. Pueblos Originarios de América. [dostęp 2020-04-25]. (hiszp.).
- ↑ Danny Pslmerlee, Sandra Bao, Andrew Dean Nystrom, Lucas Vidgen: Argentina. Wyd. 5. Katowice: Lonely Planet, 2005, s. 221. ISBN 1-74059-515-7.
- ↑ Pucará de Tilcara. Sitios Arqueológicos y Arqueoastronómicos. Pueblos Originarios de América. [dostęp 2020-04-25]. (hiszp.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Danny Pslmerlee, Sandra Bao, Andrew Dean Nystrom, Lucas Vidgen: Argentina. Wyd. 5. Katowice: Lonely Planet, 2005, s. 219-223. ISBN 1-74059-515-7.