Spis treści
Transputer

Transputer (ang. transistor + computer) – mikrokomputer w jednym układzie scalonym[1][2]. Zaprojektowany specjalnie do obliczeń równoległych (szybka komunikacja i łatwość połączenia z innymi transputerami)[1]. Był odpowiedzią na potrzebę prostych, tanich i bardzo szybkich układów, które można by zastosować w superkomputerach – ówczesne procesory były zbyt wolne i trudne w tworzeniu konstrukcji wieloprocesorowych[1].
Transputery mogły wewnętrznie pracować z częstotliwością wielokrotnie wyższą od procesorów z tamtego okresu[1], a zastosowane w nich koncepcje przetwarzania równoległego są wykorzystywane do dzisiaj w różnych rozwiązaniach procesorów i superkomputerów np. Blue Gene. Wraz z transputerem opracowany został język programowania równoległego occam[1][3].
W skład transputera wchodzi procesor typu RISC, wewnętrzna pamięć RAM oraz łącze pamięci zewnętrznej, która umożliwia adresowanie w przestrzeni 4 GB. Do komunikacji z innymi transputerami wykorzystywane są cztery kanały DMA[4].
Pierwszym modelem transputera był T-414 z 1985[4] zbudowany przez angielską firmę Inmos. Zawierał on 32-bitowy procesor oraz 2 kB pamięci RAM. Jego następcą był T-800, w skład którego wchodziła także jednostka zmiennoprzecinkowa zgodna ze standardem IEEE 754.[1]
W 1994 powstał model T-9000 wyposażony w 16 kB pamięci, 64-bitową jednostkę zmiennopozycyjną oraz kanały o przepustowości 100 MB/s[4]. Jednak ten projekt doprowadził INMOS na skraj bankructwa i został zarzucony przez jego nowego właściciela – SGS-Thomson.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f W.M.S.. Transputer - współczesna alternatywa komputera optycznego?. „IKS – Informatyka, Komputery, Systemy”. 5/1988, s. 4-5. Wydawnictwo "Czasopisma Wojskowe". ISSN 0860-2794. [dostęp 2026-03-08].
- ↑ Stephen S. Fried. The State of Numerics. „BYTE”. Vol. 12, No. 12, Extra Edition, s. 115-120, 1987. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ W.M.S.. Oprogramowanie układów transputerowych. „IKS – Informatyka, Komputery, Systemy”. 6/1988, s. 23-25. Wydawnictwo "Czasopisma Wojskowe". ISSN 0860-2794. [dostęp 2026-03-08].
- ↑ a b c Witold Komorowski, Instrumenta computatoria, Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2000, ISBN 83-7197-333-0, OCLC 749276970.









