Nintendo 64

Nintendo 64

Konsola Nintendo 64 z oryginalnym kontrolerem
Typ	konsola gier wideo
Producent	Nintendo
Generacja	piąta generacja
Premiera	Japonia: 23 czerwca 1996[1] Ameryka Północna: 29 września 1996[1] Europa/Polska: 1 marca 1997[1][2]
CPU	93,75 MHz MIPS VR4300
GPU	62,5 MHz SGI RCP
Pamięć operacyjna	4 MB RDRAM, rozszerzalna do 8 MB
Nośniki danych	kartridż, dyskietka (wymaga akcesorium Nintendo 64DD)
Kontrolery	gamepad (maks. 4)
Wsteczna kompatybilność	Częściowa z Game Boy i Game Boy Color (wymaga akcesorium Transfer Pak)[3]
Serwisy internetowe	Randnet, SharkWire Online
Sprzedanych jednostek	32,93 miliony
Najlepiej sprzedawana gra	Super Mario 64
Poprzednik	Virtual Boy
Następca	GameCube
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Nintendo 64 – konsola gier wideo stworzona przez przedsiębiorstwo Nintendo. Premiera konsoli w Japonii odbyła się 23 czerwca 1996 roku, w Ameryce Północnej – 29 września 1996, a w Europie – 1 marca 1997 roku. Konsola została wycofana z produkcji w 2002 roku^[4]. Do tego czasu sprzedano prawie 33 miliony konsol i 225 milionów gier^[5].

Oficjalnie prace nad konsolą rozpoczęły się 23 sierpnia 1993. W tym dniu poinformowano o podpisaniu umowy między Nintendo a Silicon Graphics, w której była mowa o „Project Reality”, mającym na celu stworzenie nowej konsoli do gier. Początkowo konsola miała nosić nazwę Ultra Nintendo, skróconą później do Ultra 64. Twórcy oznajmili że będzie ona używać kartridży zamiast płyt CD, ponieważ nie mają one czasu ładowania. Według opinii mediów zabieg ten miał zapewnić kontrolę Nintendo nad produkcji gier i co za tym idzie zysków z tego.^[6] Konsolę oficjalnie zapowiedziano w listopadzie 1995 roku, pod nazwą Nintendo 64.^[7] Pełna prezentacja odbyła się w maju 1996 roku na targach E3, gdzie została bardzo dobrze przyjęta przez publikę.^[8]

Premierę konsoli wiele razy przekładano ale ostatecznie ukazała się 23 czerwca 1996 roku w Japonii, wraz z 3 grami na start, Saikyo Habu Shogi, Pilotwings 64, Super Mario 64.^[9] Przez pierwsze parę tygodni sprzedawał się dość dobrze.^[1]

Następnie wydano ją 29 września 1996 roku w Ameryce Północnej wraz z 2 grami na start, Pilotwings 64 i Super Mario 64.^[9][1]. W ciągu pierwszych czterech miesięcy sprzedano 400 000 sztuk.^[10] Choć Nintendo było kojarzone z bardziej rodzinnym podejściem, to teraz próbowano również bardziej agresywnych reklam. Poprzednie systemy miała wielu fanów, co pozwoliło na utrzymanie przyzwoitej sprzedaży, to niektórzy z nich zrezygnowali z nowego produktu Nintendo, nie mogąc się doczekać jego premiery. Dzięki temu, do połowy 1997 roku Nintendo 64 sprzedało 4,7 miliona konsol a Sony 6,4 miliona.^[11]

Reklamy w Europie Zachodniej zaczęły się już w pod koniec 1995 roku ze sloganem "Wait for it" (Zaczekaj na to).^[6] Do sprzedaży detalicznej na starym kontynencie, sprzęt trafił dopiero 1 marca 1997 roku wraz z 5 grami na start, Pilotwings 64, Super Mario 64, Star Wars: Shadows Of The Empire, Wayne Gretzky's 3D Hockey, Turok: Dinosaur Hunter.^[9][1] Pomimo tak dużego opóźnienia, Nintendo nie przygotowało się do sprzedaży, przez co brakowało konsol do zaspokojenia popytu, co przełożyło się na niedobory w niektórych krajach jak np. Francja gdzie dystrybucję uruchomiono dopiero we wrześniu 1997 roku.^[1][12]

W Polsce, pierwsza reklama Ultra 64 została wydrukowana pod koniec 1995 roku, w momencie kampanii reklamowej na Zachodzie Europy a oficjalny dystrybutor obiecywał premierę dwa tygodnie po światowej.^[13][14] Rok 1996 upłynął pod znakiem promocji nowego sprzętu w sponsorowanych artykułach prasowych oraz na targach gier, gdzie możliwe było zagranie na importowanym modelu.^[15][16] Konsola miała premierę 1 marca 1997 roku a przedstawicielem na Polskę było przedsiębiorstwo Entertainment Systems Poland (działające również pod nazwą American Computer and Games), wcześniej wprowadzające także Super Nintendo.^[17] Urządzanie było reklamowane w programie o grach Escape, emitowanym na Polonia 1.^[18]. Pomimo zbliżonej ceny do konkurencji, Nintendo 64 nie udało się przebić PlayStation, głównie z powodu mniejszej sieci dystrybucyjnej oraz znacznie droższych gier.^[2][12] Pod koniec 1999 roku, obowiązki dystrybutora przejęła spółka Lukas Toys, która próbowała reklamować Nintendo 64 w oparciu o popularną markę Pokemon.^[17][19]

Rok 1999 to czas regresji systemu oraz coraz większa dominacja PlayStation a także zbliżająca się premiera nowych, 128-bitowych systemów jak Dreamcast. W tym okresie, Nintendo 64 było atakowane przez konkurencje za bycie systemem dla dzieci i zarzucano małą liczbę gier dla dorosłych, co zostało podważone przez niektóre media. W tym samym czasie, w Japonii umożliwiono podłączenie konsoli do internetu oraz ukazał się dodatek 64DD, będący stacją na dyskietki oraz zwiększający pamięć.^[20]

Pomimo wielu dobrych gier, jako najważniejszą przyczynę porażki Nintendo 64, wymienia się dalsze używanie kartridży. Przełożyło się to na droższe gry niż konkurencja oraz wycofanie się części deweloperów jak m.in Square Enix, co rzutowało na mniejszą bibliotekę gier. Konsola została wycofana z produkcji w 2002 roku, ponieważ Nintendo chciało skupić się na rozwoju nowszego GameCube i Game Boy Advance.

Ta sekcja od 2026-02 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

• procesor: 64 bit MIPS VR4300 (kompatybilny z R4300i) (RISC) 93,75 MHz
  • 24 kB L1 Cache
  • 93 mln operacji na sekundę
  • wyprodukowany przez firmę NEC i zbudowany z ponad 4 mln tranzystorów w technologii 0,35 µm
• koprocesor: 64 bit MIPS RISC RCP (Reality Immersion Co-Processor) i DP (Pixel Drawing Processor) 62,5 MHz
  • ponad 500 mln operacji na sekundę, to jest około 10 razy więcej niż procesory Pentium o podobnym taktowaniu.
  • zawiera RSP (Reality Signal Processor) – odpowiedzialny za dźwięk i za przetwarzanie grafiki 3D
  • zawiera RDP (Reality Drawing Processor) – przeprowadza operacje na pikselach i jest odpowiedzialny za następujące funkcje:
    • Advanced Texture-Mapping – zaawansowane mapowanie tekstur:
      • Detail Texturing – teksturowanie szczegółów
      • Tri-linear Mip Map Interpolation – trójliniowa interpolacja mipmap
      • Perspective Correction – korekcja perspektywy
      • Environment Mapping – mapowanie otoczenia
      • Depth Buffering – buforowanie głębi
  • potrafi wyświetlić do 150 000 wielokątów na sekundę z następującymi efektami:
    • Color Combiner
    • Anti-Aliasing and Blending
    • Rasterizing
    • Z-Buffering – Z-bufor
    • Automatic LOD (Level Of Detail) Management – automatyczne zarządzanie poziomem detali obiektów
    • Vertex positioning and transformations – pozycjonowanie i transformacja wierzchołków
    • Depth, color and texture clipping
    • Transparency (256 levels max) – przezroczystość (max. 256 poziomów)
    • Gouraud Shading – cieniowanie Gourauda
• grafika: rozdzielczość maksymalna 640x480 z przeplotem lub 640x240 bez przeplotu, w praktyce większość gier stosuje rozdzielczości w okolicach 320x240 pikseli (320x224-240 w przypadku gier w wersji amerykańskiej/japońskiej (60 Hz) i 320x240-256 w przypadku wersji europejskiej (50 Hz), maksymalna głębia kolorów to 16 777 216 kolorów, czyli 24-bitowe RGB (8 bitów na składową), maksymalna głębia na wyjściu wideo to jednak tylko 21-bitowe RGB, czyli 2 097 152 kolory (7 bitów na jedną składową), gdzie 8-bitowe wartości składowych RGB są skompresowane do 7-bitowych za pomocą dwustopniowego ditheringu, w praktyce jednak większość gier jest renderowana w głębi znacznie niższej - najczęściej 18-bitowym RGB, czyli 262 144 kolorach (6 bitów na jedną składową), skompresowanym przez dwustopniowy dithering do zaledwie 15 bitów, czyli 32 768 kolorów (5 bitów na jedną składową) (dokładność kolorów taka sama jak w poprzedniej konsoli - SNES)
• pamięć: 4 MB Rambus DRAM, istnieje możliwość rozbudowania do 8 MB za pomocą Expansion Pak
  • pracuje na magistrali 9-bitowej o faktycznej częstotliwości 500 MHz.
  • przepustowość 562,5 MB/s
  • wewnętrzna magistrala danych między pamięcią i koprocesorem jest 128-bitowa
• dźwięk: stereo 16 bit, kompresja ADPCM
  • teoretycznie 100 kanałów PCM, gdyż każdy kanał wykorzystuje 1% czasu procesora. Średnio 16-24.
  • wykorzystuje syntezę wavetable
  • próbkowanie max. 48 kHz
  • zawiera wewnętrzne efekty specjalne:
    • Voice (w/ Pitch Shifting)
    • Gain and Pan
    • Reverb and Chorus
• nośnik danych: kartridż o pojemności od 32 do 512 Mbit (od 4 do 64 MB).
• wejścia: 4 porty padów 3 pinowe
• wyjścia:
  • Composite Video
  • S-Video
  • RGB (tylko w systemie NTSC)
  • analogowy dźwięk stereo
  • RF poprzez zewnętrzny modulator^[21]
• wymiary: 260 × 170 mm x 73 mm
• waga: 1,1 kg

• Adaptoid – przejściówka umożliwiająca podłączenie joypada od konsoli do gniazda USB w komputerach.
• Backup Units – urządzenia umożliwiające zrobienie kopii zapasowej gry z kartridża:
  • Doctor V64 – to pierwsze tego typu urządzenie wyprodukowane przez firmę Bung.
  • V64jr – drugie urządzenie z firmy Bung.
  • CD64 – wyprodukowane przez firmę UFO / Success Company w 1998, posiada 16 MB pamięci RAM.
  • CD64 Plus – wyprodukowane przez firmę UFO / Success Company, posiada 32 MB pamięci RAM.
  • Z64 – wyprodukowane przez firmę Interesting Devices z Tajwanu i sprzedawane w USA przez firmę Harrison Electronics.
• Controller Pak – jest to karta pamięci dla niektórych gier jest konieczna żeby móc zapisać stan gry np. Turok: Dinosaur Hunter, Turok 2: Seeds Of Evil, Pokémon Stadium, a w pozostałych grach nie jest wymagana, gdyż kartridż z grą posiadał możliwość zapisania.
• DexDrive – urządzenie do archiwizowania i kopiowania danych z kart pamięci (Controller Pak) na komputer klasy PC.^[22]
• Expansion Pak – rozszerza pamięć RAM o dodatkowe 4 MB, polepszając jakość grafiki w wyższej rozdzielczości. Bez niego nie da się uruchomić dwóch gier: Donkey Kong 64 i The Legend of Zelda: Majora’s Mask, używany jest poza tym do poprawy grafiki w około czterdziestu tytułach niezależnych producentów, w tym Turok 2: Seeds Of Evil, Rayman 2 oraz Perfect Dark.
• Game Buster, GameShark, Action Replay – umożliwiają stosowanie kodów podobnie jak Game Genie w innych konsolach.
• Import Adapter, N64 Passport – urządzenie umożliwiające granie w importowane gry na europejskim N64 i odwrotnie.
• kierownica – wykorzystywana w wyścigach. Wyprodukowana przez firmę Gamester jako model LX4, posiada efekt wibracji.
• myszka – wykorzystywana np. w Mario Artist: Paint Studio.
• 64DD – dodatkowa przystawka zawierająca napęd dysków magnetycznych wydany tylko w Japonii. Na takich dyskach mieściło się więcej danych niż na kartridżach, ponieważ na początku dostępne były tylko kartridże o mniejszej pojemności. Możliwe było także wydanie gry na kilku dyskach.
• RadnetDD Keyboard – klawiatura wykorzystywana tylko z dyskiem do 64DD RadnetDD Disk i umożliwiająca pisanie e-maili, rozmowę na czacie itp.
• Rumble Pak – urządzenie dodające wibrację do pada na baterie AA potocznie zwane „paluszkami” lub nieco mniejsze AAA. Są też modele pobierające prąd z joypada.
• Voice Recognition Unit (VRU) – urządzenie do rozpoznawania głosu wykorzystywane tylko w grze Hey You, Pikachu! oraz Densha de Go! 64.
• Tilt Pak – urządzenie przypominające z wyglądu Rumble Pak, które pozwala na sterowanie w grze za pomocą przechylania całego joypada. Zawiera też wbudowaną funkcję rumble.
• Bio Sensor – z wyglądu przypomina Controller Pak z kablem i klipsem na końcu. Klips przypina się do płatka usznego i dzięki temu konsola odczytuje nasz puls. W zależności od tego jak rozwija się akcja na ekranie nasz puls może przyspieszać lub zwalniać co, dzięki Bio Sensorowi, zwrotnie wpływa na wydarzenia w grze – gdy zaczynamy się denerwować akcja robi się szybsza, gdy się uspokoimy wszystko wraca do normy. Produkt wydany został tylko na japoński rynek i kompatybilny jest z jedną grą – Tetris 64 (nie mylić z The New Tetris). Bio Sensor wyprodukowała firma Seta.
• Wide-Boy 64 – jest to urządzenie które też pozwala grać gry z Game Boy/Game Boy Color, ale również z GBA.

Na konsolę wydano prawie 400 gier.^[9] Do najlepiej sprzedających się należą Super Mario 64, GoldenEye 007, Mario Kart 64, seria The Legend of Zelda, seria Pokemon Stadium, Donkey Kong 64, Lylat Wars, Super Smash Bros., Diddy Kong Racing, seria Star Wars.^[23] Wśród najlepiej ocenianych wymienia się m.in seria Banjo-Kazooie, Paper Mario, Perfect Dark, Doom 64, seria Mario Party, Conker's Bad Fur Day, Resident Evil 2, Wave Race 64, WWF No Mercy, seria Turok.^[24]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Gry na platformę Nintendo 64.

• Transfer Pak – legalne urządzenie, dzięki któremu można przesyłać dane między grami na Nintendo 64 oraz Game Boy/Game Boy Color. Niewiele gier wykorzystuje to urządzenie.^[25]
• Tristar 64 – nielegalne urządzenie umożliwiające grę w gry z konsoli Famicom, Nintendo Entertainment System, Super Famicom i Super Nintendo Entertainment System.
• GB Hunter – nielegalna przejściówka pozwalająca grać w gry z Game Boy / Game Boy Color na N64. Dużym minusem jest brak możliwości zapisu gry.

• Oficjalna strona Nintendo