Spis treści
Tom Hanks
Tom Hanks (2024) | |
| Imię i nazwisko |
Thomas Jeffrey Hanks |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 lipca 1956 |
| Zawód |
aktor, reżyser, producent filmowy |
| Współmałżonek |
Samantha Lewes (1978–1987) |
| Lata aktywności |
od 1977 |
| Odznaczenia | |
Thomas Jeffrey Hanks[1] (ur. 9 lipca 1956 w Concord[2][3]) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy.
Dwukrotny laureat Oscara za pierwszoplanowe role w filmach Filadelfia (1993) oraz Forrest Gump (1994) i zarazem Złotej Maliny za drugoplanową rolę w filmie Elvis (2022).
1 lipca 1992 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard[4][5].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Rodzina i edukacja
[edytuj | edytuj kod]Jest synem Amosa Mefforda Hanksa (1924–1992) i Janet Marylyn Frager z domu Matthews (1932–2016)[6]. Jego ojciec (mający angielskie pochodzenie) był kucharzem, a matka (z portugalskimi korzeniami) pracowała jako kelnerka[7]. Jest spokrewniony z 16. prezydentem USA Abrahamem Lincolnem za sprawą Luke’a Hanksa (ur. 1685), pradziada matki Lincolna – Nancy Hanks[8][9]. Ma dwoje starszego rodzeństwa: Sandrę Lynn (ur. 1950) i Lawrence’a „Larry’ego” (ur. 1953), i młodszego brata, Jimmy’ego (ur. 1961)[10], który również został aktorem i m.in. był dublerem Toma w filmie Forrest Gump[11]. Do piątego roku życia mieszkał w Bedding[12]. Po rozstaniu rodziców w 1962 pozostał z ojcem i starszym rodzeństwem, z którymi często zmieniał miejsce zamieszkania[13], natomiast wakacje i niektóre weekendy spędzał z matką i młodszym bratem w Red Bluff (Kalifornia)[14]. Jego rodzice weszli jeszcze w kilka związków małżeńskich, a część z nich skończyła się rozwodami[15].
W dzieciństwie trenował judo i baseball, a w liceum należał do drużyny piłkarskiej i biegał na 440 m[16]. Jako dziecko przejawiał również zainteresowanie aktorstwem i teatrem, m.in. zabawiając domowników i chętnie uczestnicząc w przedstawieniach szkolnych[17]. Duży wpływ na jego życie miało obejrzenie filmu Stanleya Kubricka 2001: Odyseja kosmiczna[18]. Uczęszczał do liceum Skyline w Oakland i dwuletniej szkoły policealnej Chabot Community College w Hayward oraz studiował aktorstwo na Uniwersytecie Stanowym w Sacramento, jednak porzucił go jesienią 1978 po półtora roku nauki[19]. Aktorstwa w okresie licealnym uczył go Rawley Fansworth[20]. Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej pracował jako goniec w hotelu Hilton w Oakland[21].
Kariera aktorska
[edytuj | edytuj kod]W 1972, za namową szkolnego kolegi, Johna Gilkersona, zapisał się do licealnego kółka teatralnego, w którym aktorstwa uczył Rawley Farnsworth[22]. W tym okresie zagrał m.in. Andrzeja Chudogębę w Wieczorze Trzech Króli Williama Shakespeare’a, reżysera w The Potboiler i Luthera Billisa w musicalu South Pacific[23]. W 1975 zagrał główną rolę męską w szkolnym przedstawieniu Thorntona Wildera Nasze miasto w Chabot Community College w Hayward[24]. W 1977 zagrał służącego Jaszę w sztuce Antona Czechowa Wiśniowy sad (reż. Vincent Dowling) w Civic Center[25]. W tym okresie zajmował się także scenografią, dekoracjami i oświetleniem w teatrze[26]. W 1977 został asystentem kierownika sceny w Sacramento Civic Theatre[27]. Był aktorem w Great Lakes Shakespeare Festival[28] w którym zagrał m.in. służącego Rajnolda w Hamlecie[29], a za rolę Proteusa w sztuce Dwaj panowie z Werony (reż. Vincent Dowling) dostał nagrodę dla najlepszego aktora 1978 roku przyznaną przez Cleveland Critics Circle[30]. Zagrał Grumia w spektaklu objazdowym Poskromienie złośnicy (reż. Dan Sullivan)[31].
Latem 1978 wyjechał do Nowego Jorku, by rozwijać karierę aktorską[32]. Mimo udziału w licznych przesłuchaniach aktorskich, nie dostawał intratnych propozycji, dlatego przez kilka miesięcy pobierał zasiłek dla bezrobotnych[33]. W 1979 zagrał w dwóch sztukach w Cleveland i został obsadzony w roli studenta Elliota w niezależnym horrorze Armanda Mastroianniego On wie, że jesteś sam (1980)[34]. Nawiązał współpracę menedżerską z Simonem Maslowem i agencją aktorską J. Michael Bloom Agency[35]. Popularność przyniosła mu rola Kipa/Buffy w telewizyjnym serialu komediowym Bosom Buddies (1980–1982)[36]. Zagrał drugoplanowe role w serialach: Taxi, Statek miłości i Family Ties, a także wcielił się w studenta Robbiego Wheelinga w filmie telewizyjnym Stevena Hillarda Sterna Zagrajmy w „Lochy i potwory” (1982)[37]. Pracował także jako kierownik sceny w Gene Dynarski Theater w Los Angeles[38].
Dzięki występowi w jednym z odcinków serialu Happy Days (1982) został dostrzeżony przez Rona Howarda, który obsadzoł go w roli przedsiębiorcy Allena Bauera, który zakochuje się w syrenie (Daryl Hannah), w kasowej komedii romantycznej Plusk (1984)[39]. Po sukcesie Plusku zaczął być uznawany przez recenzentów i widzów za komika[40], na co wpływ miały role w filmach komediowych: zagrał Rocka Gassko w dochodowej komedii erotycznej Neala Israela Wieczór kawalerski (1984), skrzypka Richarda Drew w fatalnie przyjętej komedii kryminalnej Stana Dragotiego Człowiek w czerwonym bucie (1985), playboya Lawrence’a Bourne’a III w komedii Nicholasa Meyera Ochotnicy (1985), Daniela, syna protestanckiego pastora zakochanego w sefardyjce, w niskobudżetowym dramacie Mosza Mizrachiego Zawsze, gdy mówimy „żegnaj” (1986) i Davida Basnera w komediodramacie Garry’ego Marshalla Bez zrozumienia (1986)[41].
Występ w roli Waltera Fieldinga w komedii Richarda Benjamina Skarbonka (1986) zapewnił mu wzrost wynagrodzenia – wówczas zaczął zarabiać po milion dolarów za film[42]. W tym okresie coraz częściej być porównywany przez krytyków do Cary’ego Granta[43], a w późniejszym okresie – także do Jamesa Stewarta[44]. Za rolę Josha Baskina, 12-latka uwięzionego w ciele 35-letniego mężczyzny, który znajduje zatrudnienie w fabryce zabawek, w komedii Penny Marshall Duży (1988), otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora[45]. Następnie pojawił się w docenionej przez krytyków roli Stevena Golda, studenta medycyny, który marzy o byciu komikiem, w chłodno przyjętym przez widzów komediodramacie Davida Seltzera Puenta (1988)[46]. Zagrał także w komediach: Na przedmieściach (1989) Joe’a Dantego, Turner i Hooch (1989) Rogera Spottiswoode’a i Joe kontra wulkan (1990) Johna Patricka Shanleya[47]. W tym czasie odrzucił propozycję zagrania głównych ról w Stowarzyszeniu Umarłych Poetów (1989) Petera Weira i Polu marzeń (1989) Phila Aldena Robinsona, pracował też nad scenariuszem dramatu Luisa Mandokiego Kiedy mężczyzna kocha kobietę (1994), w którym miał zagrać główną rolę męską, ale projekt wówczas został zawieszony i powstał kilka lat później już z inną ekipą[48]. Po fatalnym odbiorze jego kreacji zadufanego w sobie maklera Shermana McCoya w słabo przyjętym przez widzów i krytyków komediodramacie Briana De Palmy Fajerwerki próżności (1990), za którą otrzymał 5 mln dol., zawiesił karierę aktorską[49]. Wrócił do grania krytycznie ocenionym występem w dramacie fantasy Richarda Donnera Marzyciele, czyli potęga wyobraźni (1992)[50].
Po podpisniu kontraktu z agencją Creative Artists postanowił już nie przyjmować propozycji zagrania mało wymagających emocjonalnie ról w schematycznych komediach[51]. Nowy etap w karierze zapoczątkował ciepło przyjętą przez krytyków rolą Jimmy’ego Dugana, byłego baseballisty i zarazem alkoholika z nadwagą, który zostaje trenerem kobiecej drużyny, w kasowej komedii sportowej Penny Marshall Ich własna liga (1992)[51]. Zdobył uznanie dzięki roli Sama, owdowiałego architekta samotnie wychowującego syna, który opisuje swoją wizję idealnej miłości podczas radiowej audycji prowadzonej przez psychiatrę, w dobrze przyjętej przez widzów komedii romantycznej Nory Ephron Bezsenność w Seattle (1993)[52]. Postrzeganie Hanksa jako aktora dramatycznego zmieniło się po jego roli Andrew Becketta, rozchwytywanego homoseksualnego prawnika, który po zachorowaniu na AIDS traci pracę w kancelarii, w kasowym dramacie Jonathana Demmego Filadelfia (1993)[53]. Za występ w tym filmie otrzymał Oscara dla najlepszego aktora[54]. Podczas przemowy po odebraniu nagrody wyoutował swojego dawnego nauczyciela aktorstwa, Rawleya Farnswortha, co stało się podstawą do scenariusza filmu Franka Oza Przodem do tyłu (1997)[55]. Za tytułową rolę niewinnego i wyjątkowo dobrego mężczyzny upośledzonego umysłowo, który – dzięki splotowi przypadków i niezwykłym zbiegom okoliczności – osiąga sukces m.in. jako gracz footballu amerykańskiego, żołnierz w Wietnamie i magnat połowu krewetek, w kasowym komediodramacie Roberta Zemeckisa Forrest Gump (1998) otrzymał kolejnego Oscara dla najlepszego aktora, stając się zarazem drugim (po Spencerze Tracym) aktorem, który dwa razy z rzędu zdobył Nagrodę Akademii Filmowej[56]. Wierząc w sukces filmu, podczas konstruowania kontraktu zrzekł się swojej wielomilionowej gaży na rzecz blisko ośmioprocentowego udziału w przychodach[57]. W listopadzie 1994 otrzymał nagrodę im. Louelli Parsons, przyznawaną przez Hollywood Womens Press Club osobom, które prezentują publicznie najlepszy wizerunek branży rozrywkowych; wyróżnienie Hanksa argumentowano „społeczną świadomością jego filmów”[58]. W 1995 został określony przez redakcję „Hollywood Reporter” jednym z pięciu największych gwiazd Hollywood, a w 1996 uzyskał tytuł najlepszego aktora od redakcji „Screen International” i otrzymał tytuł człowieka roku od władz Uniwestytetu Harvarda[11]. Jego ówczesna gaża wzrosła do ok. 25 mln dol. za film[59]. Odrzucił propozycję wcielenia się w prezydenta Richarda Nixona w filmie biograficznym Olivera Stone’a Nixon (1995)[60]. Wcielił się w astronautę Jima Lovella w kasowym filmie katastroficznym Rona Howarda Apollo 13 (1995)[61] i użyczył głosu szeryfowi Chudemu w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story (1995)[62].
Często obsadzany jest w rolach mężczyzn, z którymi łatwo jest się utożsamić widzom [63]. Nie grywa w filmach akcji i nie występuje w scenach erotycznych[64].
W latach 90. założył firmę produkcyjną Clavius Base[65]. Jako reżyser zadebiutował komediodramatem Szaleństwa młodości (1996), który nakręcił na podstawie własnego scenariusza, do którego skomponował cztery piosenki i w którym zagrał drugoplanową rolę menedżera zespołu The Trends[66]. Był producentem wykonawczym, scenarzystą i narratorem serialu Z Ziemi na Księżyc (1998), który z budżetem wynoszącym 65 mln dol. był wówczas najdroższym projektem telewizyjnym w historii, a w 1998 został wyróżniony nagrodą Emmy za najlepszy miniserial[67]. W kolejnych latach wyprodukował m.in. miniseriale: Kompania braci (2001)[68] i John Adams (2008)[69] oraz filmy: Moje wielkie greckie wesele (2002)[70], Ekspres polarny (2004)[71] i Mamma Mia! (2008)[69].
Za rolę kapitana Johna Millera w kasowym i świetnie przyjętym przez widzów dramacie wojennym Stevena Spielberga Szeregowiec Ryan (1998) otrzymał nominację do Oscara[72]. Następnie zagrał Joe Foxa, bezwzględnego właściciela firmy Fox Books, który zakochuje się w Kathleen Kelly (Meg Ryan), w kasowej komedii romantycznej Nory Ephron Masz wiadomość (1998), a za swoją rolę w filmie otrzymał 25 mln dol. gaży[73]. Odrzucił propozycję zagrania jurnego, wygadanego gubernatora Jacka Stantona w komediodramacie Mike’a Nicholsa Barwy kampanii (1998)[74]. Zagrał Paula Edgecombe’a, dowódcę strażników więzienia w Cold Pountain w Luizjanie, w nominowanym do Oscara dramacie obyczajowym Franka Darabonta Zielona mila (1999), ekranizacji powieści Stephena Kinga o tym samym tytule[75]. Powrócił do zdubbingowania szeryfa Chudego w filmie animowanym Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 2 (1999)[76]. Za rolę Chucka Nolanda, który przeżywa katastrofę lotniczą i zostaje rozbitkiem na bezludnej wyspie, w dramacie Roberta Zemeckisa Cast Away: Poza światem (1999) otrzymał piątą w karierze nominację do Oscara dla najlepszego aktora[77].
Filmowy wizerunek „mężczyzny z sąsiedztwa” przełamał rolą Michaela Sullivana, mordercy na usługach mafii, a jednocześnie troskliwego męża i ojca, w dramacie gangsterskim Sama Mendesa Droga do zatracenia (2002)[78]. Następnie zagrał Carla Hanratty’ego, agenta FBI ścigającego oszusta, Franka Abagnale’a Juniora (Leonardo DiCaprio), w kasowej komedii kryminalnej Stevena Spielberga Złap mnie, jeśli potrafisz (2002)[79]. Dobrą passę Hanksa przerwała fatalnie oceniona przez krytyków rola profesora Goldthwaita Higginsona Dorra III, który planuje skok na kasyno, w słabo przyjętej komedii kryminalnej Joela i Ethana Coenów Ladykillers, czyli zabójczy kwintet (2004)[80]. Sukcesu komercyjnego nie osiągnęła także komedia romantyczna Stevena Spielberga Terminal (2004), w której zagrał Viktora Navorskiego, imigranta uwięzionego na wiele miesięcy na lotnisku JFK w Nowym Jorku[81]. Wystąpił w epizodycznej roli Elvisa w komedii romantycznej Joela Zwicka Zabójcza blondynka (2004)[70]. Zagrał Roberta Langdona, profesora historii Uniwersytetu Harvarda, który odkrywa wskazówki ukryte w dziełach Leonarda da Vinci, wierząc, że doprowadzą go one do Świętego Graala, w kasowym dramacie Rona Hwarda Kod da Vinci (2006)[82], a także w jego dwóch kontynuacjach: Anioły i demony (2009) oraz Inferno (2016)[83]. Wcielił się w tytułowego bohatera komediodramatu Mike’a Nicholsa Wojna Charliego Wilsona (2007) o teksańskim kongresmanie, który wyrusza na misję mającą zwiększyć zbrojną pomoc Ameryki dla bojówek mudżahedinów walczących z Sowietami po inwazji na Afganistan[84]. Ponownie użyczył głosu szeryfowi Chudemu w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 3 (2010)[85]. Zagrał drugoplanową rolę Thomasa Schella, ojca Oskara (Thomas Horn), w dramacie Stephena Daldry’a Strasznie głośno, niesamowicie blisko (2011)[86]. Wyreżyserował i wyprodukował komediodramat Larry Crowne. Uśmiech losu (2011), do którego współtworzył scenariusz i w którym zagrał tytułową rolę[87]. Obraz osiągnął umiarkowany sukces komercyjny, podobnie jak kolejny film z udziałem Hanksa, czyli dramat fantastycznonaukowy Lany i Lilly Wachowskich oraz Toma Tykwera Atlas chmur (2012), w którym zagrał sześć różnych ról[88].
W 2013 powrócił na scenę teatralną występem w broadwayowskim spektaklu Lucky Guy[89]. W tym samym roku premierę miały dwa filmy z Hanksem w roli głównej: nominowany do Oscara dramat Paula Greengrassa Kapitan Phillips, w którym wcielił się w Richarda Phillipsa, kapitana okrętu MV Maersk Alabama porwanego w 2009[90], i dramat historyczny Johna Lee Hancocka Ratując pana Banksa, w którym zagrał Walta Disneya[91]. Następnie podjął się roli pana Macauleya w dramacie wojennym Meg Ryan Ithaca (2015) i prawnika Jamesa Donovana w dreszczowcu Stevena Spielberga Most szpiegów (2015)[92]. Wystąpił w teledysku do utworu Carly Rae Jepsen „I Really Like You” (2015)[93]. Po występie w roli Alana Claya w komediodramacie Toma Tylwera Hologram dla króla (2016)[92] wcielił się w Chesleya Sullenbergera w kasowym dramacie biograficznym Clinta Eastwooda Sully (2016) o awaryjnym wodowaniu samolotu pasażerskiego na rzece Hudson[94]. Wystąpił jako Ben Bradlee, redaktor „The Washington Post”, w nominowanym do Oscara dramacie politycznym Stevena Spielberga Czwarta władza (2018)[95]. Następnie powrócił do dubbingowej roli szeryfa Chudego w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 4 (2019)[96]. W 2019 wydał zbiór opowiadań „Kolekcja nietypowych zdarzeń”[97]. Za kreację Freda Rogersa, prowadzącego program telewizyjny dla dzieci Mister Rogers’s Neighbourhood, w dramacie biograficznym Marielle Heller Cóż za piękny dzień (2019) otrzymał nominację do Złotego Globu i Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego[98]. W 2020 na gali rozdania Złotych Globów otrzymał Nagrodę im. Cecila B. DeMille’a za „wybitny wkład w świat rozrywki”[99]. Za występ w roli Toma Parkera, menedżera Elvisa Presleya w dramacie biograficzno-muzycznym Baza Luhrmanna Elvis (2022)[100], otrzymał Złotą Malinę za najgorszą rolę drugoplanową.
Działalność społeczna i dobroczynna
[edytuj | edytuj kod]Wspierał finansowo wielu polityków amerykańskiej Partii Demokratycznej[101]. Był zwolennikiem Billa Clintona, co wyraził m.in. wsparciem finansowym funduszu adwokackiego prezydenta po ujawnieniu jego romansu z Moniką Lewinsky[102]. W czasie prezydenckiej kampanii wyborczej w USA w 2008 wyraził publiczne poparcie dla Baracka Obamy[103], m.in. użyczając głosu jako narrator w spocie wyborczym kandydata[104].
Publicznie wyraża swoje poparcie dla idei małżeństw osób tej samej płci, a w 2008 zaangażował się w ruch sprzeciwu wobec propozycji poprawki konstytucyjnej w amerykańskim stanie Kalifornia (tzw. Propozycja 8), która – precyzując obowiązującą w Kalifornii definicję związku małżeńskiego jako związku „między mężczyzną i kobietą” – eliminowała prawo par tej samej płci do zawierania małżeństw[105].
Wspierał chorych na AIDS[106].
W 1999 wspomógł zbiórkę pieniędzy na budowę pomnika w Waszyngtonie, upamiętniającego ofiary drugiej wojny światowej, i muzeum w Nowym Orleanie, poświęcone lądowaniu w Normandii[106].
Publicznie protestował przeciwko wojnie w Iraku[107].
Wspiera idee pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych i ochrony środowiska naturalnego. Posiada samochód elektryczny[108].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W okresie licealnym był związany z Carol Wiele[109]. Od 4 stycznia 1980 do 1987 był żonaty z aktorką Susan Dillingham (ps. Samantha Lewes), z którą ma syna, Colina (ur. 24 listopada 1977), i córkę, Elizabeth (ur. 17 maja 1982)[110]. Na planie filmu Ochotnicy poznał aktorkę Ritę Wilson, z którą ożenił się w kwietniu 1988 i ma dwóch synów: Chestera (ur. 1990) i Trumana Theodore’a (ur. 26 grudnia 1995)[111].
W okresie licealnym dołączył do chrześcijańskiego kościoła Pierwszego Przymierza, do którego przynależał przez cztery lata[112]. Dla drugiej żony zmienił wyznanie na prawosławne[113].
Ma dom w dzielnicy Pacific Palisades, luksusową posiadłość w Malibu i apartament w Nowym Jorku[114], a także domek letniskowy na wyspie Andiparos i willę na wyspie Patmos[115]. Przyjaźni się z reżyserem Stevenem Spielbergiem i aktorką Meg Ryan[116]. Jest wielbicielem serialu Star Trek[117], astronomii[118], fanem zespołu muzycznego The Dave Clark Five[119], kibicem drużyny baseballowej Cleveland Indians[120] i fanem twórczości literackiej Chaima Potoka, Alana Fursta, Richarda Bena Cramera, Davida McCullougha i Stephena Ambrose’a[121]. Na potrzeby roli w filmie Człowiek w czerwonym bucie nauczył się grać na skrzypcach[122]. Kolekcjonuje maszyny do pisania[123].
Znany jest z częstych interakcji ze swoimi fanami, zarówno podczas spotkań na żywo, jak i za pośrednictwem Internetu[124]. Po tym, jak podczas wycieczki do Węgrzech w 2017 sfotografował się przy samochodzie marki Polski Fiat 126p, Monika Jaskólska zorganizowała zbiórkę pieniędzy na auto dla aktora[125]. Pojazd ostatecznie ufundował Rafał Sonik[126], a pieniądze ze zbiórki zostały przekazane szpitalowi pediatrycznemu w Bielsku-Białej. Hanks również wsparł szpital, przekazując mu fundusze oraz książkę z własnym podpisem i odrestaurowaną Syrenę 105 na aukcję internetową[127][126].
W grudniu 2019 przyjął greckie obywatelstwo[128].
W latach 80. przez kilka miesięcy uczęszczał na psychoterapię[129]. W 2013 zdiagnozowano u niego cukrzycę typu 2[130]. W marcu 2020 w trakcie pobytu w Australii zaraził się wirusem COVID-19, a po hospitalizacji wrócił do USA[131].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy
[edytuj | edytuj kod]

- 1980: On wie że jesteś sam (He Knows You’re Alone) jako Elliot
- 1982: Zagrajmy w „Lochy i potwory” (Mazes and Monsters) jako Robbie Wheeling
- 1984: Plusk (Splash) jako Allen Bauer
- 1984: Wieczór kawalerski (Bachelor Party) jako Rick Gassko
- 1985: Człowiek w czerwonym bucie (The Man with One Red Shoe) jako Richard Harlan Drew
- 1985: Ochotnicy (Volunteers) jako Lawrence Whatley Bourne III
- 1986: Skarbonka (The Money Pit) jako Walter Fielding
- 1986: Nic ich nie łączy (Nothing in Common) jako David Basner
- 1986: Zawsze, gdy mówimy żegnaj (Every Time We Say Goodbye) jako David Bradley
- 1987: Dziennik sierżanta Fridaya (Dragnet) jako Pep Streebeck
- 1988: Duży (Big) jako Josh Baskin
- 1988: Puenta (Punchline) jako Steven Gold
- 1989: Na przedmieściach (The Burbs) jako Ray Peterson
- 1989: Turner i Hooch (Turner & Hooch) jako Scott Turner
- 1990: Joe kontra wulkan (Joe Versus the Volcano) jako Joe Banks
- 1990: Fajerwerki próżności (The Bonfire of the Vanities) jako Sherman McCoy
- 1992: Marzyciele czyli potęga wyobraźni (Radio Flyer) jako starszy Mike
- 1992: Ich własna liga (A League of Their Own) jako Jimmy Dugan
- 1993: Bezsenność w Seattle (Sleepless in Seattle) jako Sam Baldwin
- 1993: Filadelfia (Philadelphia) jako Andrew Beckett
- 1994: Forrest Gump jako Forrest Gump
- 1995: Apollo 13 jako Jim Lovell
- 1996: Szaleństwa młodości (That Thing You Do!) jako pan White
- 1998: Szeregowiec Ryan (Saving Private Ryan) jako kapitan John H. Miller
- 1998: Masz wiadomość (You’ve Got Mail) jako Joe Fox
- 1999: Zielona mila (The Green Mile) jako Paul Edgecombe
- 2000: Cast Away: Poza światem (Cast Away) jako Chuck Nolan
- 2002: Droga do zatracenia (Road to Perdition) jako Michael O’Sullivan
- 2002: Złap mnie, jeśli potrafisz (Catch Me If You Can) jako Carl Hanratty
- 2004: Ladykillers, czyli zabójczy kwintet (The Ladykillers) jako profesor G.H. Dorr
- 2004: Terminal (The Terminal) jako Viktor Navorski
- 2006: Kod da Vinci (The Da Vinci Code) jako Robert Langdon
- 2007: Wojna Charliego Wilsona (Charlie Wilsons War) jako Charlie Wilson
- 2008: Wspaniały Buck Howard (The Great Buck Howard) jako pan Gable (cameo)
- 2009: Anioły i demony (Angels & Demons) jako Robert Langdon
- 2011: Larry Crowne. Uśmiech losu (Larry Crowne) jako Larry Crowne
- 2011: Strasznie głośno, niesamowicie blisko (Extremely Loud and Incredibly Close) jako Thomas Schell Jr.
- 2012: Atlas chmur (Cloud Atlas) jako dr Henry Goose, Isaac Sachs, Dermot „Duster” Hoggins, Zachry Bailey
- 2013: Kapitan Phillips (Captain Phillips) jako kapitan Richard Phillips
- 2013: Ratując pana Banksa (Saving Mr. Banks) jako Walt Disney
- 2015: Most szpiegów (Bridge of Spies) jako James B. Donovan
- 2015: Ithaca jako pan Macauley (cameo)
- 2016: Hologram dla króla (A Hologram for the King) jako Alan Clay
- 2016: Inferno jako Robert Langdon
- 2016: Sully jako Chesley „Sully” Sullenberger
- 2017: The Circle. Krąg jako Eamon Bailey
- 2017: Czwarta władza (The Post) jako Ben Bradlee
- 2019: Cóż za piękny dzień (A Beautiful Day in the Neighborhood) jako Fred Rogers
- 2020: Misja Greyhound (Greyhound) jako kapitan Ernest Krause
- 2021: Nowiny ze świata (News of the World) jako Jeferson Kyle Kidd
- 2021: Finch jako Finch
- 2022: Elvis jako Tom Parker
- 2022: Pinokio jako Gepetto
- 2022: Mężczyzna imieniem Otto (A Man Called Otto) jako Otto
- 2023: Asteroid City jako Stanley Zak
- 2024: Here jako Richard Young
- 2025: The Phoenician Scheme jako Leland
Seriale
[edytuj | edytuj kod]- 1980: Statek miłości (The Love Boat) jako Rick Martin
- 1980: Bosom Buddies jako Kip „Buffy” Wilson
- 1982: Taxi jako Gordon
- 1982: Happy Days jako dr Dwayne Twitchell
- 1983–1984: Family Ties jako Ned Donnelly
- 1992: Opowieści z krypty (Tales from the Crypt) jako Baxter
- 1993: Upadłe anioły jako rozrabiaka
- 1998: Z Ziemi na Księżyc (From the Earth to the Moon) jako Jean-Luc Despont / Gospodarz / narrator
- 2001: Kompania braci (Band of Brothers) jako brytyjski oficer
- 2003: Freedom: A History of US jako Abraham Lincoln/Charles E. Wood/Daniel Boone
- 2011: Rockefeller Plaza 30 (30 Rock) jako on sam
- 2014: The Greatest Event in Television History jako on sam
- 2016: Maya & Marty jako Gene
Dubbing
[edytuj | edytuj kod]- 1995: Toy Story jako Chudy (głos)
- 1999: Toy Story 2 jako Chudy (głos)
- 2004: Ekspres polarny (The Polar Express) jako Hero Boy / Konduktor / Ojciec / Hobo / Scrooge / Święty Mikołaj (głos)
- 2006: Auta (Cars) jako Woody
- 2007: Simpsonowie: Wersja kinowa (The Simpsons Movie) jako on sam (głos)
- 2010: Toy Story 3 jako Chudy (głos)
- 2011: Wakacje na Hawajach (Hawaiian Vacation) jako Chudy (głos)
- 2011: Toy Story: Zestaw pomniejszony (Small Fry) jako Chudy (głos)
- 2012: Imprezozaur Rex (Partysaurus Rex) jako Chudy (głos)
- 2013: Toy Story: Horror (Toy Story of Terror!) jako Chudy (głos)
- 2014: Toy Story: Prehistoria (Toy Story That Time Forgot) jako Chudy (głos)
- 2019: Toy Story 4 jako Chudy (głos)
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- W 2017 zadebiutował w roli pisarza, a jego debiutancki zbiór opowiadań pt. Kolekcja nietypowych zdarzeń został wydany w Polsce przez Wydawnictwo Wielka Litera[132].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Prezydencki Medal Wolności – Stany Zjednoczone, 2016[133]
- Chevalier Legii Honorowej – Francja, 2016[134]
- Kennedy Center Honors za wkład w kulturę amerykańską – Stany Zjednoczone, 2014[135]
Nagrody i nominacje
[edytuj | edytuj kod]- Nagroda Akademii Filmowej
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1988 Duży (nominacja)[136]
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1993 Filadelfia (nagroda)
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1994 Forrest Gump (nagroda)
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1998 Szeregowiec Ryan (nominacja)[136]
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 2000 Cast Away: Poza światem (nominacja)[137]
- Najlepszy aktor drugoplanowy: 2019 Cóż za piękny dzień (nominacja)[138]
- Złoty Glob
- Najlepszy aktor w komedii lub musicalu: 1989 Duży (nagroda)
- Najlepszy aktor w komedii lub musicalu: 1993 Bezsenność w Seattle (nominacja)
- Najlepszy aktor w dramacie: 1993 Filadelfia (nagroda)
- Najlepszy aktor w dramacie: 1994 Forrest Gump (nagroda)
- Najlepszy aktor w dramacie: 1998 Szeregowiec Ryan (nominacja)
- Najlepszy aktor w dramacie: 2000 Cast Away: Poza światem (nagroda)
- Najlepszy aktor w komedii lub musicalu: 2007 Wojna Charliego Wilsona (nominacja)
- Najlepszy aktor w dramacie: 2014 Kapitan Phillips (nominacja)
- Najlepszy aktor w dramacie: 2018 Czwarta władza (nominacja)
- Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym: Cóż za piękny dzień (nominacja)
- Nagroda specjalna – Nagroda im. Cecila B.DeMille’a za całokształt twórczości (nagroda)[139]
- Nagroda Emmy
- Hanks był nominowany do Emmy 14 razy, zdobywając siedem statuetek, w tym za reżyserię miniserialu Kompania braci.
- Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych
- Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1995 Forrest Gump (nagroda)
- Najlepszy filmowy zespół aktorski: 1996 Apollo 13 (nagroda)
- Hanks był nominowany do nagród Gildii Aktorów łącznie osiem razy
- Nagroda na MFF w Berlinie Srebrny Niedźwiedź dla najlepszego aktora: 1994 Filadelfia (nagroda)
- Złota Malina
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tom Hanks [online], Biography [dostęp 2021-04-21] (ang.).
- ↑ Monitor, „Entertainment Weekly”, 13 lipca 2012, s. 20.
- ↑ Tom Hanks Biography (1956–) [online], Film Reference [dostęp 2021-04-21].
- ↑ Tom Hanks. Walk of Fame. [dostęp 2022-08-26]. (ang.).
- ↑ Susan King: Hollywood Star Walk: Tom Hanks. „Los Angeles Times”, 2010-06-16. [dostęp 2022-08-26]. (ang.).
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33, 188.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33, 48.
- ↑ Genealogy.com – Family Tree Maker Family History Software and Historical Records.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 23–24.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 33.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 186.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 37, 42, 48–50.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 47.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 39, 48, 57.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 54, 69.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 42, 47.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 63.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 60, 73, 75–76, 82.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 171.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 65.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 69–70.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 71.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 74.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 76–77.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 77.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 82.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 80, 82.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 358.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 81.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 81–82.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 85.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 85–87.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 88.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 89.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 90–93.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 94–95.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 100.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 95–96.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 141.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 111–114.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 115.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 114.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 305.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 120–121, 239.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 142–145.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 146.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 146–147.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 141–142, 150–151, 154, 158, 235.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 159.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 160.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 162.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 157, 165.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 158, 170.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 175.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 179–180, 183.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 180–182.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 185–186.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 268.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197–198.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 229.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 11–12, 17, 163–164, 208, 248, 283.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 15, 303.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 204.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 223, 227.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 205, 209–210.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 279.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 316.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 293.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 294.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 232–233, 240.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 252–256.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 267.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 272.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 380.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 276–279.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 283–284.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 286.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 289–291.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 291–292.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 295, 297–301.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 313, 316–317.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 319.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 388.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 389.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 321.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 322.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 325.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 327–329.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 329.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 331.
- ↑ Carly Rae Jepsen Interview: „I Really Like You,” Tom Hanks & New Album. Billboard, 2015-03-09. (ang.).
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 329, 332.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 336–337.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 337.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 341.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 12, 345–348, 357.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 357.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 351.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 259.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 257, 262–266.
- ↑ Beware: Celebrity Endorsement par Tom Hanks. vids.myspace.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-04)]. from Vidéos MySpaceTV.
- ↑ Michael Memoli: Grassroots reactions to Obama’s „The Road We’ve Traveled” Video. Las Angeles Times, 2012-03-16. [dostęp 2012-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-16)].
- ↑ „Tom Hanks Get Payback for Prop 8” from Lonsberry.com.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 244.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 260.
- ↑ „Hollywood Loves Hybrid Cars”, The Washington Post.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 64.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 79–80, 83, 86, 89, 94, 101.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 113, 126, 135, 138, 227.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 61–62, 66–67.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 134.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 158.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 336.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 217, 230, 244–245, 247–248.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 78.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197, 202–203.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 227.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 61.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 342.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 113.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 339.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 9–13, 18–19.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 10–11.
- ↑ a b Gardner 2022 ↓, s. 11.
- ↑ „Nie ukrywam, że było mi trochę ciasno”. Tom Hanks odebrał malucha. TVN24.pl. [dostęp 2018-10-22].
- ↑ Informacja prasowa, na zdjęciu: z premierem Grecji Kyriakosem Mitsotakisem.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 120.
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 352.
- ↑ Hadley Freeman, Tom Hanks on surviving coronavirus: 'I had crippling body aches, fatigue and couldn’t concentrate’, „The Guardian”, 6 lipca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2024-06-26] (ang.).
- ↑ Tom Hanks debiutuje w roli pisarza – Aktualności – [online], virtualo.pl [dostęp 2018-02-05] (pol.).
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 333.
- ↑ Tom Hanks reçoit la Légion d’honneur en famille. parismatch.com, 21 maja 2016. [dostęp 2024-06-06]. (fr.).
- ↑ Gardner 2022 ↓, s. 334.
- ↑ a b l, Tom Hanks [online], fdb.pl [dostęp 2022-01-14] (pol.).
- ↑ Tom Hanks [online], PolskieRadio.pl [dostęp 2022-01-14].
- ↑ Oscary 2020: wyniki – jaki film miał najlepsze efekty specjalne? [online], benchmark.pl, 10 lutego 2020 [dostęp 2022-01-14] (pol.).
- ↑ Złote Globy 2020. Tom Hanks odebrał nagrodę za całokształt twórczości. Aktor popłakał się na scenie [online], gazetapl [dostęp 2022-01-14] (pol.).
- ↑ a b c Razzies 2023: Blonde and Tom Hanks among winners at awards for ‘worst’ in film ahead of Oscars [online], independent.co.uk [dostęp 2023-03-13].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- David Gardner: Tom Hanks. Enigma. Mikołaj Kluza (tłum.). Kraków: Wydawnictwo Znak Horyzont, 2022. ISBN 978-83-240-8539-2.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Tom Hanks w bazie IMDb (ang.)
- Tom Hanks w bazie Filmweb
- Tom Hanks w bazie Notable Names Database (ang.)
- Tom Hanks w Internetowej Bazie Filmowej (fdb.pl)
- ISNI: 0000000121232378
- VIAF: 19874894
- LCCN: n87910188
- GND: 119287781
- NDL: 00649764
- BnF: 13981774h
- SUDOC: 052201805
- SBN: RAVV093984
- NLA: 36033970
- NKC: jn20000720094
- BNE: XX953130
- NTA: 071345108
- BIBSYS: 90956908
- CiNii: DA12200346
- Open Library: OL2887274A
- PLWABN: 9810555688705606
- NUKAT: n2008131178
- J9U: 987007574175105171
- PTBNP: 1704199
- CANTIC: a11769634
- LNB: 000275727
- CONOR: 7359587
- BLBNB: 001504507
- KRNLK: KAC201202060
- LIH: LNB:BHNb;=BQ
- Amerykańscy aktorzy filmowi
- Amerykańscy aktorzy telewizyjni
- Amerykańscy producenci filmowi
- Amerykańscy reżyserzy filmowi
- Amerykańscy scenarzyści
- Amerykanie pochodzenia portugalskiego
- Laureaci AFI Life Achievement Award
- Laureaci Nagrody im. Cecila B. DeMille’a
- Laureaci Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego
- Laureaci Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego aktora
- Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym
- Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu
- Laureaci Actor Award za najlepszy występ aktora w roli pierwszoplanowej
- Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności
- Kawalerowie Legii Honorowej
- Laureaci nagrody Emmy
- Laureaci Kennedy Center Honors
- Urodzeni w 1956
- Laureaci Złotej Maliny dla najgorszego drugoplanowego aktora
- Ludzie urodzeni w Concord (Kalifornia)
- Konwertyci na prawosławie z katolicyzmu









