Sting

Ten artykuł dotyczy angielskiego muzyka. Zobacz też: Sting (wrestler) i The Sting.

Sting

Występ Stinga na przyjęciu urodzinowym królowej Elżbiety II (2018)
Imię i nazwisko	Gordon Matthew Thomas Sumner
Data i miejsce urodzenia	2 października 1951 Wallsend
Instrumenty	gitara basowa, gitara akustyczna, gitara, lutnia, mandolina, kontrabas, harmonijka ustna, instrumenty klawiszowe, saksofon, klarnet turecki, perkusja
Gatunki	rock, pop, new wave, jazz, soul, reggae
Zawód	piosenkarz, kompozytor, aktor
Aktywność	od 1971
Wydawnictwo	A&M, Deutsche Grammophon, Universal
Współpracownicy
Hugh Padgham, Kipper, Dominic Miller, Jo Lawry, Branford Marsalis, Steven Mercurio, Vinnie Colaiuta, Chris Botti
Zespoły
The Police, Phoenix Jazzmen, Newcastle Big Band, Last Exit
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Sting, właśc. Gordon Matthew Thomas Sumner (ur. 2 października 1951 w Wallsend) – brytyjski muzyk, multiinstrumentalista, piosenkarz, kompozytor a także aktor. W latach 70. i 80. XX wieku był liderem, głównym kompozytorem, wokalistą i basistą zespołu The Police. Odznaczony tytułem komandora Orderu Imperium Brytyjskiego.

Swój pseudonim artystyczny otrzymał w czasach szkolnych, gdy grywał z lokalnymi zespołami jazzowymi. Podczas jednego z występów miał na sobie sweter w czarno-żółte pasy. Koledzy z zespołu Phoenix Jazzmen uznali, że wygląda jak osa lub pszczoła i zaczęli nazywać go Sting (pol. „żądło”)^[1][2][3].

Urodził się jako Gordon Matthew Thomas Sumner 2 października 1951 roku w szpitalu Sir G B Hunter Memorial Hospital w Wallsend, robotniczej dzielnicy Newcastle upon Tyne w Anglii^[4][5][6][7]. Jest najstarszym z czworga dzieci Ernesta Matthew Sumnera, mleczarza i inżyniera, oraz Audrey z domu Cowell, fryzjerki^[8][5]. Ma brata Philipa oraz dwie siostry: Angelę i Anitę^[9]. W 2013 roku za sprawą amerykańskiego programu telewizyjnego Finding Your Roots odkrył, że jego prapraprababką była Mary Murphy, uboga Irlandka z Inishkeen w hrabstwie Monaghan, która zmarła w tamtejszym workhouse’ie w 1881 roku^[10][11]. Jedno z jej wielu dzieci wyjechało i osiedliło się w Newcastle, zostając później bezpośrednim przodkiem artysty^[11]. Z kolei w wywiadzie dla polskiego radia RMF FM przyznał, że jego wujkiem był pochodzący z Warszawy Polak o imieniu Stanisław, który w czasie II wojny światowej wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie osiedlił się w Newcastle i pracował jako górnik. Następnie poślubił tam siostrę ojca Stinga^[12]. Artysta został wychowany w tradycji religii rzymskokatolickiej^[9].

Naukę zaczął w rzymskokatolickiej szkole podstawowej St Columba’s primary school w Wallsend, a następnie od 1962 roku uczęszczał do szkoły średniej St Cuthbert’s Grammar School(inne języki) w Newcastle upon Tyne^[13][14]. Po jej ukończeniu zdał egzaminy wstępne na University of Warwick w Coventry, gdzie przez jeden semestr studiował filologię angielską^[8].

W swojej wydanej w 2003 roku autobiografii Broken Music Sumner wyjawił, że jako nastolatek uprawiał biegi sprinterskie. Jak stwierdził w książce, „nikt nigdy nie pokonał go na dystansie ponad 100 jardów w żadnej ze szkół, do których uczęszczał”, ponadto dodał, że był rekordzistą szkoły St Cuthbert’s Grammar School na 100 jardów i zakwalifikował się do rozgrywanych latem 1967 roku Mistrzostw Hrabstwa Northumberland w Ashington, które wygrał z dużą przewagą. Przyszły artysta postanowił jednak przedwcześnie zakończyć karierę biegową tego samego lata po pierwszej porażce we wczesnych rundach turnieju krajowego, gdyż „stracił zapał do tego sportu, pocieszając się świadomością, że ze sprintem nie wiąże się żadna strategia, żaden prawdziwy trening taktyczny”^[15].

Przed rozpoczęciem kariery muzycznej pracował jako konduktor autobusowy, robotnik budowlany i urzędnik skarbowy. Następnie w latach 1971–1974 studiował w Northern Counties College of Education (obecnie Northumbria University(inne języki)) i uzyskał kwalifikacje nauczycielskie^[8]. Później przez dwa lata uczył języka angielskiego w rzymskokatolickiej szkole podstawowej St Paul’s First School w Cramlington^[16][17].

Od najmłodszych lat wykazywał zainteresowania muzyczne, jednak początkowo wybrał bardziej konwencjonalny sposób na życie^[18]. W okresie pracy w szkole w Cramlington nocami występował w klubach muzycznych, gdzie śpiewał i grał na gitarze basowej z lokalnymi zespołami jazzowymi, tj. Phoenix Jazzmen czy Newcastle Big Band^[18][19]. Podczas jednego z występów z zespołem Phoenix Jazzmen był ubrany w sweter w czarno-żółte pasy, w związku z czym koledzy z zespołu uznali, że wygląda jak osa lub pszczoła i zaczęli nazywać go Sting (pol. „żądło”), co z czasem zostało pseudonimem artystycznym Sumnera^[1][2][3]. W 1974 roku utworzył jazzrockowy zespół Last Exit(inne języki), w którym był wokalistą^[19].

 Osobny artykuł: The Police.

W 1977 roku Sting przeprowadził się do Londynu, próbując zaistnieć w branży muzycznej^[18]. Wówczas wraz z poznanymi na miejscu perkusistą Stewartem Copelandem i gitarzystą Henrym Padovanim (niedługo później zastąpionym przez Andy’ego Summersa) założył rockowy zespół The Police^[18][17]. The Police szybko na nowo zdefiniowali krajobraz rocka końca lat 70. i początku lat 80. XX wieku, łącząc punkową natarczywość z rytmem reggae i chwytliwymi popowymi melodiami^[18]. Grupa osiągnęła sukces artystyczny i komercyjny m.in. dzięki przebojom zawierającym chwalone za inteligencję i głębię tekstami autorstwa Stinga: „Roxanne”, „Can’t Stand Losing You”, „Walking on the Moon”, „Don’t Stand So Close to Me”, „Every Little Thing She Does Is Magic” oraz „Every Breath You Take”^[19][18][20]. W sumie pięć piosenek The Police zajęło 1. miejsce na brytyjskiej oficjalnej liście singli, zaś utwór „Every Breath You Take”, pochodzący z wydanego w 1983 roku ostatniego albumu studyjnego zespołu, Synchronicity, stał się jednym z najważniejszych utworów lat 80. XX wieku, zdobywając szczyty list przebojów na całym świecie i przynosząc Stingowi nagrodę Grammy w kategorii Piosenka roku^[20][18]. Ogółem zespół The Police zdobył pięć nagród Grammy i otrzymał osiem nominacji do tego wyróżnienia^[21].

U szczytu sławy napięcie w zespole rosło, a kłótnie twórcze i presja związana z ciągłymi trasami koncertowymi doprowadziły w końcu do ​​rozpadu The Police w 1984 roku, ale zespół wracał na pojedyncze występy m.in. w latach 1986 i 2007^[18][19]. W 2003 roku Sting wraz ze Stewartem Copelandem i Andym Summersem byli nominowani do Rock and Roll Hall of Fame^[22].

We wrześniu 1981 zadebiutował jako solista podczas czwartego koncertu dla Amnesty International. Zaśpiewał wówczas piosenki „Roxanne” i „Message in a Bottle”, a także własną aranżację piosenki Boba Dylana – „I Shall Be Released”. W 1982 wydał solowy singiel „Spread a Little Happiness”, który znalazł się na ścieżce dźwiękowej filmu Syrop z siarki i piołunu. Utwór był własną interpretacją utworu Vivian Ellis z musicalu Mr. Cinders z 1920.

W 1985 wydał swój pierwszy solowy album studyjny, zatytułowany The Dream of the Blue Turtles^[17]. Rok później wydał album koncertowy pt. Bring on the Night, na którym znalazły się utwory z debiutanckiej płyty oraz wcześniejszych okresów jego twórczości. Album został zekranizowany na VHS, później również na DVD i Blu-ray. W 1987 nagrał album pt. …Nothing Like the Sun, którego nazwę zaczerpnął z fragmentu 130. sonetu Williama Shakespeare’a. Tytułowy cytat pada w utworze „Sister Moon” z tego albumu. Krążek pokrył się platyną w Wielkiej Brytanii^[23] oraz dwukrotną w Stanach Zjednoczonych^[24].

Zimą 1988 wydał album pt. …Nada Como el Sol zawierający pięć utworów z poprzedniej płyty, które tym razem nagrał w języku hiszpańskim i portugalskim.

W 1991 wydał album pt. The Soul Cages, którą zaprezentował dwa lata po śmierci swojego ojca. Za album zdobył tytuł platynowej płyty w USA^[24] oraz złotej w Wielkiej Brytanii^[23] oraz Finlandii^[25]. Swój drugi koncertowy krążek pt. Acoustic Live in Newcastle nagrał jesienią 1991 podczas koncertu w Wallsend zagranego w ramach trasy „The Soul Cages Tour”. Na płycie znalazło się pięć utworów, w tym „Ain’t No Sunshine” Billa Withersa.

Po przeprowadzce do Wiltshire w 1993 wydał kolejny album pt. Ten Summoner’s Tales, którego tytuł stanowi grę słów opartą na prawdziwym nazwisku muzyka (Sumner). Album składa się z dwunastu utworów, których tematyka dotyczy głównie kwestii miłości i moralności. W 1998 dokonano reedycji albumu, a na nowym krążku pojawiły się teledysk do utworu „If I Ever Lose My Faith In You” oraz piosenka „Everybody Laughed But You”, której nie zawierała wersja z 1993 w wydaniu na rynek amerykański i kanadyjski.

W 1994 na rynek wyszła kompilacja utworów Stinga pt. Fields of Gold, która pokryła się dwukrotną platyną w Stany Zjednoczone, potrójną w Wielkiej Brytanii oraz złotem w Polsce. W tym czasie dwie jego piosenki zostały wykorzystane w filmie: „It’s Probably Me” w produkcji Zabójcza broń 3, a „Shape Of My Heart” – w filmie Leon zawodowiec.

18 sierpnia 2015 wytwórnia Polydor potwierdziła, że nagrał singel w duecie z francuską piosenkarką Mylène Farmer^[26].

W 2021 r. na potrzeby serialu Arcane w duecie z australijskim skrzypkiem Ray Chenem stworzył utwór ,,What Could Have Been"^[27].

W 1978 pojawił się w epizodycznej roli obok członków grupy Sex Pistols w filmie Kto zabił Bambi? (Who Killed Bambi?). Produkcja została wstrzymana przez wytwórnię (20th Century Fox) i film nie został ukończony. Krótki fragment z udziałem Stinga zamieszczony został w dokumencie Sex Pistols: Wściekłość i brud (The Filth and the Fury) z 2000.

Zadebiutował w 1979 w filmie Kwadrofonia Franca Roddama. Następnie zagrał jedną z głównych ról w dreszczowcu Syrop z siarki i piołunu (Brimstone & Treacle, 1982). Jedną z najgłośniejszych kreacji Stinga była postać Feyda-Rauthy w filmie science fiction Davida Lyncha, pt. Diuna (1984), nakręconym na podstawie głośnej powieści pod tym samym tytułem autorstwa Franka Herberta. Następnie zagrał w kolejnym filmie Franca Roddama, Oblubienica Frankensteina (The Bride, 1985)^[28] – była to adaptacja powieści Frankenstein, czyli nowy Prometeusz Mary Shelley – oraz w głośnym dramacie Obfitość (reż. Fred Schepisi) z Meryl Streep w roli głównej. Wystąpił również we włoskim dramacie Julia i Julia (Giulia e Giulia, 1987) Petera Del Monte^[29] oraz pojawił się w epizodycznej roli „Heroicznego Oficera” w Przygodach barona Munchausena (1988) Terry’ego Gilliama^[30]. W 1995 zagrał w Grotesce (The Grotesque/Gentlemen Don’t Eat Poets) Johna-Paula Davidsona, zrealizowanej na podstawie powieści Patricka McGratha^[31]. W filmie Burzliwy poniedziałek zagrał właściciela klubu jazzowego, a akcja rozgrywała się w jego rodzinnym mieście, Newcastle. W 1998 również zagrał właściciela pubu w filmie Guya Ritchiego Porachunki (Lock, Stock and Two Smoking Barrels).

Występował także w produkcjach telewizyjnych (gościnnie w Kapitanie Planecie i Planetarianach, Simpsonach i Ally McBeal) oraz teatralnych. W 1989 wystąpił w broadwayowskim musicalu Opera za trzy grosze w reżyserii Johna Dextera^[32].

W późniejszym okresie z przemysłem filmowym związany był przez swoją muzykę, przy czym zdarzyło mu się zagrać samego siebie w animowanym Filmie o pszczołach (2007).

Jego sceniczna kreacja przyczyniła się do powstania postaci o imieniu John Constantine – głównego bohatera serii komiksów pt. „Hellblazer”.

Filmografia

• 1979: Kwadrofonia (Quadrophenia) jako Ace Face
• 1980: Radio On jako „Tylko jak Eddie”
• 1981: Artemis 81 jako Helith
• 1981: Urgh! A Music War jako Sting (basista i wokalista The Police)
• 1982: Syrop z siarki i piołunu (Brimstone & Treacle) jako Martin Taylor
• 1984: Diuna jako Feyd-Rautha Harkonnen
• 1985: Oblubienica Frankensteina (The Bride) jako baron Charles Frankenstein
• 1987: Julia i Julia (Giulia e Giulia) jako Daniel Osler
• 1988: Przygody barona Munchausena (The Adventures of Baron Munchausen) jako Heroiczny Oficer
• 1988: Burzliwy poniedziałek (Stormy Monday) jako Finney
• 1990–1992: Kapitan Planeta i planetarianie (Captain Planet and the Planeteers) jako Zarm (dubbing)
• 1993: Peter and the Wolf: A Prokofiev Fantasy jako narrator
• 1995: Groteska (The Grotesque/Gentlemen Don’t Eat Poets) jako Fledge
• 1995: Obfitość (Plenty) jako Mick
• 1998: Porachunki (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) jako JD
• 2003: Everest: The Mountain at the Millennium, Vol. 1 jako prowadzący
• 2007: Film o pszczołach (Bee Movie) jako on sam (dubbing)
• 2009: Brüno jako „Gołąb Pokoju”
• 2016: Zoolander 2 jako on sam
• 2021: Zbrodnie po sąsiedzku (Only Murders in the Building) jako on sam^[33]

W latach 1976–1984 był mężem aktorki Frances Tomelty(inne języki), z którą doczekał się dwójki dzieci: syna Joego Sumnera(inne języki)] (ur. 1976) i córki Fuschii Sumner (ur. 1982). W sierpniu 1992 roku, po dziesięciu latach znajomości, poślubił Trudie Styler – aktorkę i producentkę filmową. Ze Styler Sting ma czworo dzieci, córki Mickey Sumner(inne języki) (ur. 1984) i Eliot Sumner (ur. 1990) oraz synów Jake’a Sumnera (ur. 1985) i Giacoma Sumnera (ur. 1995). Troje dzieci Stinga związało swoje życie z działalnością artystyczną: Mickey Sumner została aktorką, zaś Joe Sumner i Eliot Sumner muzykami – Joe jest wokalistą i basistą zespołu Fiction Plane(inne języki), a Eliot jest piosenkarką^[34].

Aktywnie wspiera organizacje zajmujące się ochroną środowiska i akcjami humanitarnymi, takie jak Amnesty International czy Fundacja Ochrony Lasów Tropikalnych. Jedna z żab odkryta w Kolumbii w uznaniu jego zasług została nazwana Dendropsophus stingi.

W kontekście jego działalności w obronie praw człowieka i ekologii, wywołał kontrowersje występując w 2009 w Taszkiencie na ekskluzywnym „festiwalu sztuk” organizowanym przez Gulnorę Karimovą – córkę Isloma Karimova, prezydenta Uzbekistanu oskarżanego o łamanie praw człowieka^[35][36], a w 2016 w Moskwie na weselu syna Michaiła Gucerijewa, kremlowskiego oligarchy (w wydarzeniu wzięli udział też Jennifer Lopez, Beyoncé, Patricia Kaas, Enrique Iglesias i prawdopodobnie też Elton John)^[37].

Jest zapalonym szachistą^{[potrzebny przypis]}. W 2000 rozegrał partię z utytułowanym Garrim Kasparowem, którą przegrał.

W 2003 ukazała się jego autobiografia, zatytułowana Broken Music: A Memoir (wyd. polskie: Niespokojna muzyka: Wspomnienia, Wydawnictwo Literackie, październik 2004, tłum. Janusz Margański) – obecnie niedostępna w polskiej wersji językowej. W 2007 opublikowano zbiór tekstów Stinga, pt. Lyrics (wyd. polskie: Sting. Teksty i przekłady, In Rock, Poznań 2008, ISBN 978-83-60157-33-6, tłum. Lesław Haliński).

 Osobny artykuł: Dyskografia Stinga.

• Oficjalna strona internetowa Stinga (ang.)