Fidury
52°47′02″N 21°45′12″E/52,783889 21,753333| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) | |
| Strefa numeracyjna |
29 |
| Kod pocztowy |
07-300[4] |
| Tablice rejestracyjne |
WOR |
| SIMC |
0516330[5] |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Ostrów Mazowiecka  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie powiatu ostrowskiego  | |
| 52°47′02″N 21°45′12″E/52,783889 21,753333[1]
| |
Fidury – wieś sołecka[6] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka[5][7].
Historia
[edytuj | edytuj kod]
W 1921 wieś liczyła 15 budynków mieszkalnych zamieszkałych przez 82 osoby (wszyscy narodowości polskiej i wyznania rzymsko-katolickiego). Należała do gminy Poręba w powiecie ostrowskim w województwie białostockim[8]. Z dniem 1 kwietnia 1939 wieś (wraz z całym powiatem) przyłączono do województwa warszawskiego[9].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Wieś (podobnie jak pobliskie Koziki) została spacyfikowana przez żołnierzy III Rzeszy 3 czerwca 1943. Najpierw ostrzelali zagrody z broni ręcznej i maszynowej. Ludzi zamordowali przez kłucie bagnetami, palenie żywcem i rozstrzelanie. Spalili zabudowania i zrabowali mienie kilku rolników[10]. Zamordowani zostali: Aleksander Fidura (l. 16), Henryk Fidura (l. 20), Henryk Fidura s. Antoniego (l. 33), Stanisław Fidura (l. 21), Ansgary Puścian (l. 45), Piotr Puścian (l. 33), Stanisława Samsel (l. 16) oraz Marian Śladewski (l. 20). Niemcy poinformowali ludność, że akcja jest odwetem za zamach na niemieckiego starostę dr. Reinholda Ekerta, którego dokonał 25 maja 1943 w Ostrowi Mazowieckiej oddział Armii Krajowej Obwodu „Opocznik”, karą za ścinanie linii telefonicznych przez polski ruch oporu oraz napady na niemieckie samochody wojskowe na drodze z Ostrowi Mazowieckiej do Wyszkowa. Pacyfikacja miała też stanowić ostrzeżenie dla ludności powiatu ostrowskiego przed sprzeciwianiem się niemieckiemu dziełu odbudowy w GG[10]. W miejscowości znajduje się pomnik upamiętniający pomordowanych[11].
Mieszkańcy wsi po II wojnie światowej popierali podziemie antykomunistyczne, za co spotykały ich represje[12].
W 2002 we wsi istniało 13 gospodarstw domowych. W 2021 notowano 24 mieszkańców. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 47,8%[13].
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Maksymiliana Marii Kolbego w Kozikach[14].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 29928.
- ↑ Wieś Fidury w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-12-10], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2024-12-19].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 246 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 5: Województwo białostockie, mbc.cyfrowemazowsze.pl, Warszawa 1925, s. 66 [dostęp 2022-07-26].
- ↑ Dz.U. z 1938 r. nr 27, poz. 240
- ↑ a b Mieczysław Bartniczak: Eksterminacja ludności w powiecie Ostrów Mazowiecka w latach okupacji hitlerowskiej (1939–1944). „Rocznik Mazowiecki”, t. 5, 1974, s. 180–184.
- ↑ Lasy, martyrologia i okolice Wyszkowa: Fidury POMNIK MIESZKAŃCÓW POMORDOWANYCH PRZEZ NIEMCÓW W 1943 [online], okolicewyszkowa.blogspot.com [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Kazimierz Krajewski, Podziemna walka AK-AKO-WiN na Ziemi Ostrowskiej (1944–1947), Warszawa–Ostrów Mazowiecka 2016, s. 53.
- ↑ Wieś Fidury (mazowieckie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, kod pocztowy, atrakcje, regon, kierunkowy, edukacja, demografia, zabytki, tabele, statystyki, linie kolejowe, liczba ludności [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-08-30].
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Fidury, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 385.
| Wsie |
|
|---|---|
| Kolonie | |
| Osada | |
| Osady leśne | |
| Integralne części wsi |
|
| Zniesione kolonie |
